Schilderij van Jheronimus Bosch komt weer even ‘thuis’

Jheronimus Bosch, De Aanbidding der Koningen, ca. 1475, The Metropolitan Museum of Art, New York.

Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch krijgt een schilderij van Jheronimus Bosch in bruikleen van The Metropolitan Museum of Art in New York. Het werk is vanaf 1 december te zien in de tentoonstelling Uit de Stal van Bosch. Jheronimus Bosch en de Aanbidding der Koningen.

Dankzij de bruikleen komt er enkele jaren na de succesvolle tentoonstelling Jheronimus Bosch – Visioenen van een genie weer een schilderij naar de stad waar de kunstenaar die ooit maakte. Volgens het museum is dit bijzonder, omdat er nog slechts zo’n 25 originele schilderijen van Bosch bewaard zijn gebleven.

“Na het geweldige succes van de Boschexpositie in 2016 hebben we ons voorgenomen het onderzoek naar Bosch voort te zetten en met regelmaat werk van Jheronimus Bosch terug te brengen naar zijn geboortestad ’s‑Hertogenbosch”, vertelt Charles de Mooij, directeur van Het Noordbrabants Museum. “Er valt nog zoveel te onderzoeken en te ontdekken over Bosch en zijn atelier. De expositie Uit de stal van Bosch is de eerste van een reeks waarin we aan de hand van eigenhandig werk de invloed van de meester op zijn leerlingen en navolgers laten zien.”

Het schilderij dat vanuit New York naar Den Bosch komt, is De Aanbidding der Koningen. Afgebeeld zijn de drie koningen die hulde brengen aan het Christuskind op de schoot van Maria. Ondanks dat dit vroege werk van Jheronimus Bosch vrij klassiek is van opzet, bevat het een aantal typisch Bosschiaanse elementen, zoals het gezicht van Christus, de kleine figuren in de achtergrond en een uil, de vogel die steeds weer opduikt in de schilderijen van Bosch.

Het thema van de tentoonstelling is Driekoningen, een feest dat in de late middeleeuwen buitengewoon populair was in de beeldende kunst. Dat leverde een groot aantal feestelijke voorstellingen op, vol exotische figuren in uitbundige kledij en met rijke attributen. Ook Jheronimus Bosch verbeeldde het thema verschillende malen.

Twee van die eigenhandige schilderijen zijn bewaard gebleven. Het ene bevindt zich dus in New York en het andere in het Museo del Prado in Madrid. Beide schilderijen werden al vroeg gekopieerd en geïmiteerd. De expositie Uit de Stal van Bosch besteedt uitgebreid aandacht aan die navolging.

Share