El Lissitzky driedimensionaal

El Lissitzky, Omroeper, blad van Overwinning op de Zon, 1923. Foto Peter Cox.

De komende drie jaar beheerst de veelzijdige Russische kunstenaar El (Lazar Markovitsj) Lissitzky (1890-1941) het Van Abbemuseum in Eindhoven. Het museum presenteert tot en met 2012 drie achtereenvolgende exposities, die elk een eigen thema hebben. Het eerste deel, Lissitzky+, Overwinning op de Zon, is nu te zien.

Als onderdeel van de tentoonstelling heeft het museum enkele belangrijke ontwerpen van Lissitzky op groot formaat laten uitvoeren. Veel van diens ontwerpen en tekeningen werden gezien als utopische fantasieën. Professor John Milner, samensteller van de tentoonstelling, ontdekte echter dat veel van die ontwerpen wel degelijk bedoeld waren om werkelijk te worden uitgevoerd.

“Lissitzky lijkt te zeggen ‘Ik ga dit niet bouwen: jij gaat dat doen.’ Dus ik begon naar zijn werk te kijken met de gedachte: ‘Wat stelt hij nu aan ons voor? Wat is het potentieel van die dingen?’ Als je zo’n kleine litho als De Stad goed bestudeert, dan zie je dat het in essentie een stedenbouwkundig ontwerp is. En dus zijn we wat van die ontwerpen in model gaan maken.”

Henry Milner, Constructie naar Lissitzky’s Omroeper. Van Abbemuseum, 2009. Foto Peter Cox.

De titel van de eerste van drie exposities verwijst naar de futuristische opera Overwinning op de Zon. Na de tweede uitvoering in 1920, maakte Lissitzky plannen om het stuk te mechaniseren en produceerde hij tekeningen en prenten van zijn voorstellen die onderdeel uitmaken van de collectie van het museum. Die ontwerpen zijn nooit uitgevoerd. Het Van Abbemuseum is de eerste instelling die enkele ontwerpen wel driedimensionaal maakt.

Lissitzky + Deel 1 – Overwinning op de Zon, t/m 5 september 2010 in het Van Abbemuseum, Eindhoven

Share