Groninger Museum eert vader en dochter Werkman

Expositie

Op 10 april 1945, vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog, werd H.N. Werkman (1882-1945) door de bezetter gefusilleerd. Daarmee kwam er een eind aan het leven van een bevlogen kunstenaar. Het Groninger Museum herdenkt zijn zeventigste sterfdag met een overzichtstentoonstelling.

H.N. Werkman (1882-1945), Kerkgang in de sneeuw, 1919, olieverf op doek, collectie Groninger Museum, aankoop met steun van de Vereniging Rembrandt. Foto: Marten de Leeuw.

H.N. Werkman (1882-1945), Kerkgang in de sneeuw, 1919, olieverf op doek, collectie Groninger Museum, aankoop met steun van de Vereniging Rembrandt. Foto: Marten de Leeuw.

 

De reden van zijn dood is nog steeds niet duidelijk. Werd hij geëxecuteerd omdat hij als drukker illegaal drukwerk maakte? Was hij door het maken van door de nazi’s verboden kunst een gevaar geworden? Of was hij het slachtoffer van de paniek en de chaos van de laatste oorlogsdagen?

Feit is wel dat Werkman een eigenzinnig man was, die zich niet hield aan regels die anderen hem oplegden. Als kunstenaar bleef hij zich steeds vernieuwen. Hij gaf zijn eigen draai aan de begrippen abstract en figuratief. “Het resultaat is naar mijn aard, niet naar een princiep”, schreef hij in 1942 aan een vriend.

Het Groninger Museum toont druksels en schilderijen, experimenteel drukwerk en bijzondere publicaties uit de oorlogsjaren. Ook besteedt het aandacht aan Werkmans leven, voor en tijdens de oorlog.

Fie Werkman (1915-2002) Zonder titel, (‘De vallende man’), z.j. Stofassemblage Bruikleen Dorp Bakkeveen (standplaats Gereformeerde kerk De Mande in Bakkeveen) Foto: John Stoel.

Fie Werkman (1915-2002) Zonder titel, (‘De vallende man’), z.j. Stofassemblage Bruikleen Dorp Bakkeveen (standplaats Gereformeerde kerk De Mande in Bakkeveen) Foto: John Stoel.

Parallel aan deze expositie loopt de tentoonstelling Fie Werkman – Voetsporen, over Werkmans dochter Fie (1915-2002). Net als haar vader was ze autodidact. Eerst werkte ze op papier, maar later maakte ze zogenaamde stofassemblages waarbij ze in drukinkt gedrenkte zijde op een terlenka ondergrond bevestigde. Figuratie en abstractie wisselen elkaar af in de composities.
Een bijzonder werk op de tentoonstelling is een grote stoffen voorstelling van een vallende man. Fie Werkman schonk dit doek in 2001 aan het dorp Bakkeveen, waar haar vader werd vermoord en waar hij begraven ligt. Voor haar was dit werk een aanklacht tegen alle geweld.

H.N. Werkman (1882-1945) Leven &  Werk / Fie Werkman – Voetsporen, beide t/m 1 november in het Groninger Museum

Share