Statenbijbel en kist tijdelijk weer samen

Nieuws

Twee iconische voorwerpen uit de Nederlandse geschiedenis zijn tijdelijk weer bij elkaar. In Museum Catharijneconvent is het eerste exemplaar van de Statenvertaling herenigd met zijn oorspronkelijke bewaarplaats, een eikenhouten kist, die deel uitmaakt van de collectie.

De Statenbijbel uit 1637, collectie Het Utrechts Archief.

 

De kist staat sinds kort in de nieuwe Catharinazaal, waar de topstukken van het museum te zien zijn. De Statenbijbel uit 1637, erfgoed van de Protestantse Kerk, wordt bewaard  in Het Utrechts Archief. Deze instelling heeft de kostbare bijbel nu voor een periode van enkele maanden uitgeleend.

De Gereformeerde Kerk vond het toentertijd belangrijk dat iedereen toegang kreeg tot de Bijbel. Daarom was een vertaling ervan in het Nederlands een belangrijk onderwerp tijdens de Synode van Dordrecht die plaatsvond van 1618 tot 1619. Tot dan toe lazen gereformeerden vooral de zogenaamde Deux Aes Bijbel. Deze was voor een groot deel gebaseerd op de vertaling van Luther. Om fouten te voorkomen, werd besloten een vertaling te maken van de oorspronkelijke Hebreeuwse en Griekse teksten. In 1637 was die klaar en werd de eerste Statenbijbel aangeboden aan de Staten-Generaal.

De kist waarin de Statenbijbel bewaard werd, collectie Museum Catharijneconvent, Utrecht.

De oorspronkelijke stukken, de drukproeven van de vertaling, werden in een kist in het Leidse stadhuis bewaard. In een tijd waarin de tekst bij een nieuwe druk letter voor letter werd gezet, moest teruggegrepen kunnen worden op een betrouwbaar origineel. Deze drukproeven waren zo belangrijk, dat ze vanaf 1641 tot 1800 elke drie jaar door een commissie van twintig kerkelijke afgevaardigden en enkele afgevaardigden van de Staten-Generaal werden geïnspecteerd. Hiervoor is in 1663 een nieuwe kist in gebruik genomen, waarin – naast de drukproeven – ook het eerste, paarsfluwelen exemplaar van de Statenbijbel werd bewaard.

De Statenbijbel maakt deel uit van de Canon van Nederland. Deze bestaat uit de vijftig onderwerpen, die samen een overzicht bieden van wat iedereen zou moeten weten van de geschiedenis en cultuur van Nederland. De bijbel en zijn kist zijn tot begin februari 2015 naast elkaar te bezichtigen in Museum Catharijneconvent in Utrecht.

Share