Naar het oosten

Recensie

De heropeningstentoonstelling van het Groninger Museum brengt de bezoeker naar de Oriënt. De expositie Het onbekende Rusland. Oriëntalistische schilderkunst 1850-1920 toont de invloed die oriëntaalse landen hadden op Russische kunstenaars.

Vasili Dmitrievich Polenov, On Lake Tiberias (See of Galilee), 1888, olieverf op doek. © State Tretyakov Gallery, Moskou.

De tentoonstelling vertelt het verhaal van de (kunst)historische band van Rusland met zijn zuiderburen: Oezbekistan (vroeger Turkestan), de Kaukasische landen (Georgië, Armenië) en de Krim. Deze band werd gekenmerkt door fascinatie voor de oriëntaalse tradities en een opeenvolging van veroveringsoorlogen.

De belangrijkste kunstenaar op de tentoonstelling is Vasili Vereshchagin (1842-1904). Hij reisde met het leger mee op veldtochten richting het zuiden. Als was hij een oorlogsfotograaf, bracht hij het krijgsgeweld in beeld. Maar hij schilderde ook de rijkdom van de oriëntaalse culturen. Hij gaf daarmee een kijkje in een onbekende negentiende-eeuwse oriëntaalse wereld.

Martiros Sergeyevich Saryan, Head of a Young Girl, 1912, tempera op doek. © State Tretyakov Gallery.

Het Groninger Museum toont een grote greep uit het oeuvre van Vereshchagin; meer werk dan er ooit buiten Rusland van deze kunstenaar te zien is geweest. Andere werken zijn van Russische kunstenaars die, geïnspireerd door de geschiedenis, de cultuur en het landschap besloten zich in een ver mysterieus land te vestigen. Schilder Vasili Polenov, bijvoorbeeld, richtte zijn schilderskwasten op Palestina, een land dat hij vaak bezocht.

De landen die als inspiratiebron dienden voor Russische kunstenaars brachten uiteraard ook zelf ook kunstenaars voort. Een van hen was de Armeense schilder Martiros Sarian (1880-1972), aan wie ook een centrale rol is toebedeeld op de tentoonstelling. Hij portretteerde vele bijzondere figuren uit de Armeense cultuur.

Uit de eerste grote en geslaagde expositie van het vernieuwde Groninger Museum blijkt dat de Oriënt een goede voedingsbron was voor fraaie kunst. De ruim honderd kunstwerken, in uiteenlopende stijlen, brengen de aanschouwer – in het noorden – in oosterse sferen.

Het onbekende Rusland. Oriëntalistische schilderkunst 1850-1920, t/m 8 mei in het Groninger Museum, Groningen

Waardering: @@@@@@@@@@

Share