Gestolen Van Goghs weer thuis

“Ze zijn terug!” Axel Rüger, directeur van het Van Gogh Museum glundert als deze zin zijn mond verlaat. “Ik had niet verwacht deze woorden ooit uit te spreken.” Na ruim veertien jaar hangen de twee in 2002 gestolen schilderijen van Vincent van Gogh weer in het museum.

Door: Evert-Jan Pol

Vincent van Gogh, Zeegezicht bij Scheveningen, 1882.

Minder dan vier minuten hadden de inbrekers in 2002 nodig om de schilderijen Zeegezicht bij Scheveningen en Het uitgaan van de Hervormde Kerk te Nuenen weg te nemen. Wat resteerde waren een gat in de muur en, in de woorden van minister Jet Bussemaker, “een gat in ons cultureel erfgoed”.

De schilderijen lieten een grote leegte achter, vindt ook Rüger. Het gaat namelijk om heel vroege werken. Zeegezicht bij Scheveningen is een van de eerste werken die Van Gogh maakte zonder het toeziend oog van zijn leermeester Anton Mauve. En Het uitgaan van de Hervormde Kerk te Nuenen maakte de kunstenaar toen hij nog bij zijn ouders woonde. Het doek was bestemd voor zijn moeder.

Vincent van Gogh, Het uitgaan van de Hervormde Kerk te Nuenen, 1884-1885.

“De terugkeer betekent dat de collectie weer compleet is”, aldus Rüger. Hij noemt het niet meer dan een wonder dat het museum vorig jaar een telefoontje uit Italië kreeg. De Italiaanse politie had ze bij toeval gevonden tijdens een inval in een woning van een Italiaanse maffiabaas in Napels. Ze verwachtten cocaïne te vinden, maar troffen tot hun grote verbazing de twee Van Goghs aan.

De schilderijen hebben na veertien jaar opmerkelijk weinig schade, vertelt Rüger. Het uitgaan van de Hervormde Kerk te Nuenen heeft lichte beschadigingen aan de rand en enkele krasjes in de vernislaag. Zeegezicht bij Scheveningen heeft meer te lijden gehad. In de linkeronderhoek ontbreekt een stukje van het papier.

Restauratoren van het Van Gogh Museum zullen de beschadigingen proberen te repareren. Maar niet voordat het publiek de werken in hun huidige staat kan zien. Tot en met 14 mei hangen ze in het museum. Niet toevallig in de buurt van de muur waarvan ze in 2002 verdwenen.

Share