Foto’s uit bezet Amsterdam

Amateurfotograaf Karel Bönnekamp (1914-2008) maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog heimelijk foto’s in bezet Amsterdam. Vanaf vandaag toont het Verzetsmuseum Amsterdam toont op de expositie Amsterdam door de lens van een clandestiene camera een selectie.

Karel Bönnekamp, Hondenvordering bij het Olympisch Stadion, juli 1942. Honden werden gebruikt om voor de Duitse troepen uit te lopen door gebieden waar landmijnen lagen. De grote honden werden in beslag genomen, want er is een zeker gewicht nodig om een mijn tot ontploffing te brengen. Collectie Verzetsmuseum Amsterdam.

Fotografie was door de Duitsers gebonden aan allerlei restricties. Veel onderwerpen werden door de nazi’s aangemerkt als ongewenst of verboden om te fotograferen. Wie dat wel deed, riskeerde arrestatie. Bönnekamp fietste voor zijn verzetswerk door heel Amsterdam en maakte foto’s van alles wat hem niet aanstond aan de Duitse bezetting.

Na de oorlog kregen de foto’s van professionele fotografen bekendheid. Maar opnames van amateurs, zoals die van Bönnekamp, verdwenen in een kast tussen de familiekiekjes. Voor deze tentoonstelling komen ze daaruit en ze geven een bijzonder beeld van het leven in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Bönnekamp verstopte zijn camera niet in bijvoorbeeld een tas, zoals andere fotografen deden, maar stelde zich verdekt op en maakte zijn foto’s haastig. Zoals na de aanslag op het bevolkingsregister. Hij fotografeerde de ravage vanachter het raam van een café aan de overkant.

“Bönnekamp heeft vergeten gebeurtenissen gefotografeerd, zoals de inbeslagname van honden om mijnenvelden te verkennen”, vertelt Liesbeth van der Horst, directeur van het Verzetsmuseum Amsterdam. “Hij maakte ook unieke foto’s van het afvoeren van joden in Amsterdam. Een gearmd stel loopt langs joden die per tram worden gedeporteerd. De mensen schikken. Dat zie je bij Bönnekamp, en niet bij de bekende, professionele oorlogsfotografen die voornamelijk de hongerwinter hebben vastgelegd. Bönnekamp geeft een veel completer beeld van bezet Amsterdam.”

Amsterdam door de lens van een clandestiene camera, t/m 1 april 2012 in Verzetsmuseum Amsterdam

Share