Rijksmuseum krijgt vroege foto’s Robert Mapplethorpe

Choreograaf Hans van Manen schenkt samen met zijn partner Henk van Dijk 24 werken van de Amerikaanse fotograaf Robert Mapplethorpe aan het Rijksmuseum. Het gaat om 21 foto’s en drie porseleinen borden met foto’s van bloemen.

Onder de foto’s bevinden zich een zelfportret van de fotograaf, twee portretten van Hans van Manen en homo-erotisch werk. “Door nu te schenken beleef ik er zelf ook nog plezier aan en blijven de werken voor altijd bij elkaar”, vertelt Hans van Manen. “Ik heb er veertig jaar naar gekeken, nu mogen anderen ervan genieten.”

Robert Mapplethorpe, Zelfportret met sigaret, 1980. Collectie Rijksmuseum, schenking van Hans van Manen en Henk van Dijk, 2019. © Robert Mapplethorpe Foundation.

Vanaf het midden van de jaren zeventig van de vorige eeuw begon Robert Mapplethorpe (1946-1989) naaktfoto’s te maken. Hij trok zich niets aan van de veronderstelde grenzen tussen ‘beschaafd naakt’ en schokkende, harde en expliciete seks (tussen mannen). Hij bracht zijn eigen wereld in beeld – al fotografeerde hij niet ‘live’ en op locatie, maar ensceneerde hij zorgvuldig in zijn studio. Seks en kunst waren voor hem geen gescheiden werelden. Hij zag zelf weinig verschil tussen het fotograferen van een bloem en een penis.

Zijn foto’s zijn technisch perfect, terwijl pornografie tot dan toe meestal een beetje ‘groezelig’ was en slecht gedrukt. Daarmee haalde Mapplethorpe de pornografie uit de onderwereld naar boven en bracht hij die tot in het officiële kunst- en galeriecircuit. Hij was een voorbeeld voor velen, in Nederland voor onder anderen Erwin Olaf.

De collectie van het Rijksmuseum bestaat uit circa 150.000 foto’s, uit binnen- en buitenland. Het is de ambitie om de hele geschiedenis van de fotografie in beeld te brengen. Het gaat daarbij erkende meesterwerken van topfotografen en ook om toepassingen in reclame, mode, journalistiek en wetenschap. Het werk van Mapplethorpe is hierbij onmisbaar, aldus het museum. Tot de schenking bezat het slechts één foto van hem: een portret van Patti Smith. De prijzen die voor vroege Mapplethorpes worden betaald maakt dat zijn werk buiten bereik van het museum is en alleen door schenking in de collectie kunnen komen.

Directeur Taco Dibbits is dan ook verheugd over de schenking. “Het is fantastisch dat Hans van Manen en Henk van Dijk deze meesterwerken uit de fotografie schenken aan het Rijksmuseum. Mede dankzij zulke weldoeners kunnen musea hun collecties verrijken met topkunst die anders vrijwel onbereikbaar zou zijn.”

Share