Het Puttertje vliegt naar Schotland

Nieuws

Het puttertje is gevlogen. De publiekslieveling in het Mauritshuis heeft tijdelijk eenieuw onderkomen in Schotland. Daar is het tot en met 18 december te zien in de Scottish National Gallery in Edinburgh.

“Het blijft bijzonder om werken van het Mauritshuis te zien in de context van een andere collectie”, vindt directeur Emilie Gordenker. “We werken veel samen met de National Galleries van Schotland. Zo hebben we in 2014 het schilderij Venus verrijst uit de zee (De geboorte van Venus) van Titiaan uit hun collectie kunnen laten zien in onze Galerij Prins Willem V.”

Het puttertje is een van de weinige bewaard gebleven meesterwerken van Carel Fabritius (1622-1654). Dat er niet veel meer werk van hem over is, komt door de explosie in het Delftse kruitmagazijn op 12 oktober 1654, waarbij een groot deel van Delft werd verwoest. Carel Fabritius kwam bij de ramp om het leven en zijn atelier, op een steenworp afstand, werd weggevaagd.

Het schilderij is een portret van een vogeltje dat aan een ketting voor zijn zaadbakje tegen een witgepleisterde muur zit. De vogel is herkenbaar aan het rood in zijn gezicht en de felgele streep op zijn zwarte vleugel.

Puttertjes (distelvinken) werden in de zeventiende eeuw gehouden als huisdier. Ze dankten hun bijnaam aan een kunstje: ze konden hun eigen water putten door een emmertje, ter grootte van een vingerhoed, in een waterbakje neer te laten.

Carel Fabritius, Het puttertje, 1654, Mauritshuis, Den Haag.

Carel Fabritius, Het puttertje, 1654, Mauritshuis, Den Haag.

Fabritius’ voorstelling was waarschijnlijk bedoeld als een trompe l’oeil, een illusionistische ogenbedrieger. Vermoedelijk moest het schilderij hoog hangen, want de kunstenaar gaf het puttertje van onderaf weer. Op het eerste gezicht moet het net een echt vogeltje hebben geleken.

De Scottish National Gallery toont het schilderij in een kleine tentoonstelling The Goldfinch, die geheel aan het topstuk is gewijd. Het vliegt op tijd voor kerst weer terug naar Den Haag.

Zie ook: Eet eens een puttertje

Share