Expositie Jan Steen in het Mauritshuis

Nieuws

Het Mauritshuis in Den Haag komt dit voorjaar met een tentoonstelling over Jan Steen (1626-1679). Het museum toont van 3 maart tot en met 13 juni naast hoogtepunten uit de eigen collectie ook schilderijen uit andere musea en particuliere verzamelingen.

Jan Steen, 1626-1679, Soo voer gesongen, soo na gepepen, c.1668-1670, doek, 134 x 163 cm. Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis, Den Haag.

Jan Steen is vooral bekend om zijn vrolijke, feestvierende gezelschappen. Zijn rumoerige taferelen, met rondhollende kinderen en bandeloze volwassenen die steevast het slechte voorbeeld geven, zijn zo kenmerkend dat ‘een huishouden van Jan Steen’ een Nederlandse uitdrukking werd voor een chaotisch huishouden.

Ook het gezegde ‘leven in de brouwerij’ hebben we te danken aan de schilder. Het is ontleend aan een anekdote die verteld wordt door de achttiende-eeuwse kunstenaarsbiograaf Arnold Houbraken. Jan Steen, die ook een brouwerij bestierde, zou zijn bedrijf hebben laten verslonzen, waarop Steens vrouw hem aanspoorde de boel levendig te houden. Steen kocht daarop wat eenden die hij in de grote brouwketel liet zwemmen. Toen Steens vrouw binnenkwam en de rondvliegende vogels zag, zou Steen gezegd hebben: “Is het nou niet levendig in de brouwerij?”

Als geen ander dreef Steen de spot met alle denkbare menselijke zwakheden en ondeugden. De expositie Leven in de brouwerij toont een aantal van deze geschilderde spreekwoorden. Het zijn verhalen waarom we kunnen lachen, maar waaruit we ook lering kunnen trekken. Zo laat de voorstelling Soo voer gesongen, soo na gepepen duidelijk zien dat volwassenen aan kinderen het goede voorbeeld zouden moeten geven, want slecht voorbeeld doet slecht volgen. En bij Wie een varken is, moet in het kot  zijn de gevolgen van onmatig drankgebruik zeer expliciet weergegeven.

Share