Echte en onechte Rembrandts in 1 expositie Mauritshuis

Recensie

Rembrandt van Rijn overleed in 1669, precies 350 jaar geleden. Om daar bij stil te staan in 2019 uitgeroepen tot Rembrandt-jaar. Verschillende musea in het land presenteren dit jaar tentoonstellingen over de wereldberoemde Nederlandse kunstenaar. Net als het Rijksmuseum toont ook het Mauritshuis voor het eerst alle Rembrandts alle Rembrandts uit de eigen collectie in één tentoonstelling.

Tekst: Evert-Jan Pol

Rembrandt, De anatomische les van Dr Nicolaes Tulp, 1632, Mauritshuis.

Het Mauritshuis bezit elf echte Rembrandts, waaronder De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp. Over elk schilderij vertelt het museum in de tentoonstelling een verhaal. Bijvoorbeeld over Saul en David. Het schilderij werd heel lang beschouwd als een van de beroemdste Rembrandts, tot het in 1969 werd afgeschreven. Na lang en grondig onderzoek door het Mauritshuis heeft het werk sinds 2015 weer het predicaat Rembrandt.

Rembrandt, Saul en David, ca. 1651-ca. 1658. Legaat van Abraham Bredius, 1946, Mauritshuis.

Dit schilderij is een mooie schakel tussen de echte Rembrandts en de vijf schilderijen die ooit aan de meester werden toegeschreven, maar nu niet langer gelden als authentiek. Het museum laat die stukken ook zien.

Kopie van een zelfportret van Rembrandt met ringkraag, na ca. 1629, Mauritshuis.

Een daarvan is een portret van een jonge Rembrandt. Pas in 1999 stelden deskundigen vast dat het hier niet gaat om een zelfportret, maar om een kopie van een zelfportret. De maker was vermoedelijk een van Rembrandts leerlingen. Dat het zolang duurde eer er duidelijkheid was, geeft wel aan dat het een kwalitatief hoogstaand schilderij is. Één dat gezien mag worden, ook al is het dan geen echte Rembrandt.

Over twee schilderijen in de tentoonstelling bestaat tot op de dag vandaag twijfel. Het gaat om Studie van een oude man en Tronie van een oude man. De geportretteerden zouden respectievelijk Rembrandts broer en vader zijn. Elk bewijs voor die bewering ontbreekt echter. Het is dus nog maar zeer de vraag of Rembrandt wel echt de maker was van deze twee schilderijen. Na afloop van de expositie gaat het Mauritshuis de twee portretten opnieuw grondig onderzoeken in een poging de waarheid te achterhalen.

De aanwezigheid van de twijfelgevallen en de schilderijen die niet meer te boek staan als een Rembrandt maakt deze kleine expositie extra interessant en ook veel completer. Want is het volledig uitgesloten dat de ‘onechte’ Rembrandts toch wel degelijk echt zijn? Laten we wel wezen: omdat de doeken al eeuwen geleden werden geschilderd, kan geen enkele expert – hoe deskundig ook – met honderd procent zekerheid zeggen of Rembrandt de maker was of toch iemand anders. Hij of zij was er immers niet bij toen het stuk ontstond.

Rembrandt en het Mauritshuis, t/m 15 september in het Mauritshuis, Den Haag

Waardering: @@@@@@@@@@

Lees ook: Alle Rembrandts in overvolle expositie

Share