Nieuwe vondsten geven Maria Tesselschade een gezicht

Voor het eerst krijgt de Nederlandse dichteres en graveerster Maria Tesselschade Roemers Visscher (1594-1649) een gezicht. Hoe ze eruit zag is niet bekend, maar na een archeologische vondst in Alkmaar, is wel meer bekend over haar persoonlijke eigendommen. Stedelijk Museum Alkmaar toont deze vondsten in een kleine tentoonstelling.

Een gevonden scherf. Foto: Margareta Svensson.

In de nieuwjaarsnacht van 2015 gingen in het centrum van Alkmaar tijdens een grote brand vier panden in vlammen op. Op die plek aan de Langestraat woonde Tesselschade in de zeventiende eeuw. Tijdens archeologisch onderzoek doken in een beerput vervolgens fragmenten gegraveerd glas, een diamanten ring en een rijk bewerkt schoentje op.

Diverse experts stelden vast dat de kostbare objecten met grote zekerheid van Maria Tesselschade Roemers Visscher waren. De ring was hoogstwaarschijnlijk haar trouwring.

Maria Tesselschade werd geboren in een welgesteld Amsterdams gezin. Haar vader, handelaar en scheepsassuradeur, voedde zijn kinderen op in een artistiek en intellectueel milieu. Al in hun jonge jaren maakten Maria en haar zus Anna kennis met de culturele elite. In hun ouderlijk huis kwamen schrijvers en dichters als Hooft, Vondel, Bredero, Huygens en Barlaeus samen om ideeën uit te wisselen over taal en literatuur.

Ring van Maria Tesselschade © Maartje Strijbis.

Ze trouwde uiteindelijk met zeeofficier Allard Crombalch en verhuisde naar Alkmaar. De contacten met haar Amsterdamse schrijversvrienden bleven talrijk. Er waren logeerpartijen over en weer en Tesselschade bezocht regelmatig bijeenkomsten op het Muiderslot, waar ze dan met kunstzinnige vrienden te discussieerde, musiceerde en voordroeg uit eigen werk.

Tesselschade werd jong weduwe, maar hertrouwde ondanks haar vele aanbidders en aanzoeken niet. Ze bleef haar eigen keuzes maken, ook in het geloof. Zo bekeerde ze zich op latere leeftijd tot het katholicisme, tot ontsteltenis van Constantijn Huygens. Hij schreef daar nog een venijnig versje over.

In de negentiende eeuw gebruikte de eerste vrouwenbeweging van Nederland Tesselschade Arbeid Adelt haar zelfstandige en deugdzame eigenschappen als voorbeeld. Zij richtten zich op het economisch onafhankelijk maken van vrouwen, door middel van een opleidingsfonds en het verkopen van handwerkjes.

De vondst aan de Langestraat is volgens Stedelijk Museum Alkmaar ook vanuit landelijk perspectief van groot historisch belang. Behalve correspondentie en twee aan haar hand toegeschreven roemers in het Rijksmuseum waren namelijk geen persoonlijke eigendommen van Maria Tesselschade overgebleven.

Dichter bij Maria Tesselschade, t/m 29 oktober in Stedelijk Museum Alkmaar

Share