Met winkelmandje naar niet-essentiële kunst kijken

Recensie

Is het een winkel of toch een museum? Uiteraard is het Museum voor Niet-essentiële Kunst in Amsterdam geen museum, want dan had het nu niet open mogen zijn. Nee, het is een winkel en mag dus gasten ontvangen. Al is het heel stiekem toch een museum.

Tekst en foto’s: Evert-Jan Pol

Bij de ingang staat een stapel mandjes; het is immers een winkel. Net als in andere winkels mag ik pas naar binnen nadat ik een mandje heb gepakt. Met een log winkelmandje in de hand kijken naar kunst, lijkt toch een beetje de goden verzoeken. Zeker als je zo onhandig bent als ik. Dat ik alles heel heb achtergelaten, mag een wonder heten.

Bij binnenkomst springen direct de veelkleurige badslippers en de oranje pufferbal in het oog. De slippers komen rechtstreeks uit de Primark en de bal zou daar ook niet misstaan. Maar nu is het kunst, want Annegien van Doorn heeft er een touwtje aan bevestigd en hem opgehangen.

Het assortiment is een mengeling van alledaagse producten uit niet-essentiële winkels en kunst gemaakt van dergelijke voorwerpen. Iets verderop ligt bijvoorbeeld een tegelvloer van Daniëlle van Ark. Ze gebruikte daarvoor vierkante spiegels van de Ikea.

(Tekst gaat verder onder de foto’s)

Daniëlle van Ark, #thetimestheyarechancing, 2021.

Het museum is een ludiek protest van cultuurplatform We Are Public tegen het soms nogal vreemde coronabeleid. Bedenkers Leon Caren en Bas Morsch vinden het onbegrijpelijk dat je in elke willekeurige winkel welkom bent, maar geen culturele instelling mag bezoeken.

“Waarom kunnen we wel shoppen in de Kalverstraat en niet naar het museum? Kunst is belangrijk voor ons welzijn: het kan ontroeren, troost bieden en leiden tot nieuwe perspectieven. Toch ligt de prioriteit van het beleid elders. Blijkbaar valt kunst en cultuur niet eens onder ‘niet-essentieel’, dat vinden wij zorgelijk. Het is tijd voor wat actie!”

De tijdelijke winkel − pardon: museum − neemt dit onderscheid op de hak. De regenboogslippers en andere alledaagse dingen, zoals een glimmende tandenborstelhouder, zijn nu zogenaamde readymades.

Annegien van Doorn, Untitled, 2021.

Enkele andere niet-essentiële voorwerpen kregen met een kleine aanpassing een nieuw leven. Zo maakte Julian Hetzel tekeningen in een Ikea-handleiding en ‘verminkte’ Annegien van Doorn een houten tekenmodel dat je bijna in elke winkel aantreft.

De werken toveren bij menig bezoeker een glimlach op het gezicht. Als trouw lezer van De Speld moet ik grinniken bij het aanschouwen van Boeddha op stronk uit de Action. Ditzelfde beeldje figureerde onlangs in een artikel op die satirische site, met als titel: Kabinet: kunstliefhebbers kunnen tot de musea weer opengaan bij de Action genieten van ‘boeddha op stronk’.

Inderdaad: cultuurliefhebbers zijn eigenlijk ook maar een stelletje zeurkousen. We hebben toch helemaal geen musea of theaters nodig? Minister Hugo de Jonge gaf onlangs nog een goede tip: als je het theater mist, kijk je toch gewoon een dvd’tje? Hij heeft gelijk ook! En ook voor beeldende kunst geldt: daar heb je geen speciale instellingen voor nodig. Bij de Action en Ikea is genoeg leuke kitsch te koop.

Ik maak er nu een grapje van, maar eigenlijk is het om te janken. Daarom is het fijn dat het Museum voor Niet-essentiële Kunst bestaat − zij het tijdelijk. Het toont feilloos aan dat de huidige coronaregels soms vrij krom zijn. Geef het beestje een andere naam en het is opeens belangrijker. Ook al is het nog steeds hetzelfde beestje.

(Tekst gaat verder onder de foto’s)

Boeddha op Stronk.

Julian Hetzel, Gjöra, 2021.

“Het gaat over commercie versus kunst: waar mogen we onder de huidige maatregelen wel of niet naar kijken?”, vraagt Leon Caren zich af. “Wel naar een badslipper, maar niet naar naar een Rothko? Hoe wordt die afweging gemaakt, en waar is het op gebaseerd? Met dit project willen we mensen aan het denken zetten over wat essentieel is en wat niet, en welke plek kunst in onze samenleving heeft.”

Het Museum voor Niet-essentiële Kunst is nog tot en met 26 mei te bezoeken. Op de slotdag worden alle kunstwerken bij opbod verkocht. En hopelijk gaan daarna de ‘echte’ musea snel weer open. Die toch wel degelijk zeer essentieel zijn.

Museum Voor Niet-Essentiële Kunst, nog open t/m 26 mei (woensdag t/m zondag, 12 – 18 uur), Staalstraat 7 B, Amsterdam

Waardering: @@@@@@@@@@

Lees ook: Lieve regering, open de musea

Lees ook: Zei iemand iets over het beperken van reisbewegingen?

Lees ook: Anderhalve meter? Geen probleem

Share