Vroege Mondriaan onder de veilinghamer

Het figuratieve schilderij Grazende kalfjes van Piet Mondriaan gaat op 8 september onder de hamer bij veilinghuis Venduehuis in Den Haag. Lange tijd stond dit werk te boek als een creatie van Piets oom Frits Mondriaan. Inmiddels is duidelijk dat het toch echt diens neef was die de voorstelling schilderde.

Bijna honderd jaar was het schilderij Grazende kalfjes spoorloos. In 1903 was het te zien in een tentoonstelling in het Stedelijk Museum en in 1909 kwam het stuk voor de eerste keer terecht op een veiling. Daarna werd er bijna honderd jaar niets meer van vernomen.

Het kwam in 2006 weer boven water onder de titel Vee in boomgaard, met als genoemde maker Frits Mondriaan, de oom van Piet. De toenmalige eigenaar vermoedde echter dat dit schilderij niet van Frits maar van Piet was en liet het grondig onderzoeken.

Piet Mondriaan, Grazende kalfjes, ca. 1901-03. Foto: Venduehuis, Den Haag.

Onder het huidige tafereel bleken meerdere onderschilderingen te zitten, zoals nog nog twee kalfjes. Tevens ook bleek eronder nog een heel ander schilderij schuil te gaan: een stilleven met appels, een vaas en boeken. Dit was een thema dat Piet Mondriaan vaker heeft geschilderd.

Dat dit schilderij het werk Grazende kalfjes is, staat inmiddels onomstotelijk vast. Zo staan op het spieraam aan de achterzijde de naam Mondriaan en de titel ‘Grazende kalfjes’. En omdat op het spieraam ook Ringdijk 81 vermeld staat, het adres van Piet Mondriaan in Amsterdam tussen mei 1903 en januari 1904, is het schilderij vrij exact te dateren.

Dat het schilderij ooit gold als een Frits Mondriaan komt doordat diens werk begin 1900 meer opdracht dan dat van zijn neef Piet. Waarschijnlijk daarom heeft een onbekende de P in de handtekening gewijzigd in een F. Tegenwoordig scheelt de waarde een paar nullen in het voordeel van Piet Mondriaan. Het veilinghuis gaf het doek een richtprijs mee van tussen de 100.000 en 150.000 euro.

Vier jaar geleden veilde Venduehuis Grazende kalfjes ook al eens. Toen wisselde het van eigenaar voor 88.000 euro.

Share