Volksschilder Pieter Aertsen

Pieter Aertsen (ca. 1508-1575) was een echte volksschilder. Hij schilderde graag feestende boeren en markt- en kroegtaferelen. Een kleine expositie van diens werk is nu te zien in het Rijksmuseum.

Pieter Aertsen, De eierdans, 1551.

Hoogtepunt van de tentoonstelling is het schilderij De eierdans uit 1552. De vrolijke voorstelling bevat veel dubbelzinnige details. In het raam hangt een kruik met look en de vloer is bezaaid met uienbloemen, lookbladeren, mosselen en eieren. Al deze etenswaren werden in die tijd als lustopwekkend beschouwd. Daaruit valt op te maken dat de scène zich afspeelt in een bordeel.

Hoewel het schilderij op eerste gezicht puur amusement lijkt, heeft het een moraliserende ondertoon. Op één van de houten plankjes op de tafel links is een nar afgebeeld, op de andere een springende bok. In de zestiende eeuw begreep iedereen dat het hier om symbolen ging van de zotheid en de lust. De haspel rechtsboven de haard is een teken van dwaasheid. Daar komt ons woord stoethaspel vandaan.

Pieter Aertsen en de wereld op zijn kop, t/m 19 april in Rijksmuseum Amsterdam

Share