Verfrissend overzicht van 100 jaar Belgische kunst

Recensie

Behalve voor muziek heeft Tom Barman ook een passie voor kunst. Hij verzamelt en kent menig kunstenaar. Zo vreemd is het daarom niet dat Kunsthal KAdE in Amersfoort de Vlaamse zanger van de band dEUS vroeg een expositie over Belgische kunst samen te stellen. Deze nam na slechts kort nadenken de uitdaging aan.

Door: Evert-Jan Pol

Michel François (1956), Piece of evidence (Broken Neon Lights) (detail), 2003-2014. Foto: Evert-Jan Pol.

De tentoonstelling is een van de activiteiten waarmee dit jaar in Amersfoort wordt herdacht dat honderd jaar geleden – bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog – veel Belgen naar het noorden vluchtten om aan het oorlogsgeweld te ontsnappen. Zij werden in verschillende steden opgevangen, waaronder Amersfoort. De tentoonstelling De Vierkantigste Rechthoek richt zich daarom op honderd jaar Belgische kunst.

“Elk zichtbaar ding verstopt een ander zichtbaar ding.” Deze uitspraak van surrealist René Magritte vat volgens Barman zijn zoektocht naar geschikt werk samen. Want “achter elke nieuwe artiest stond alweer een andere te glimmen”. Hij negeerde daarom de usual suspects, maar selecteerde juist werk van in Nederland minder bekende Belgische kunstenaars. Het overzicht is daardoor niet compleet, maar wel heel verfrissend.

Wim Delvoye (1965), Etui voor bromfiets / Etui pour une Mobilette, 2004. Foto: Evert-Jan Pol.

De bekendste naam op de tentoonstelling is vermoedelijk die van Luc Tuymans, die in 2012 een omstreden portret maakte van toen nog koningin Beatrix. Sommigen vonden het schilderij, dat in het Stedelijk Museum hangt, lelijk en slecht geschilderd. In Kunsthal KAdE is de kunstenaar vertegenwoordigd met onder meer een mysterieus schilderij in zwart-wit. Is het een figuratieve voorstelling van een vijver of misschien toch een abstract doek?

Zoals Tuymans’ De Ontelbaren toont KAdE meer werken die niet hapklaar zijn, maar een nadere blik verdienen. Zo bestaat Blow Up van Herman Van Ingelgem uit vier met plakband op de wand bevestigde papiersnippers, als hoekjes van een rechthoek. En de Belgische vlag van Michael Van den Abeele, waarin alle kleuren ontbreken, stemt tot nadenken over de toekomst van België.

Lisa Vlaemminck (1992), Het lichtbaken, en het propje baadt (detail), 2013-2014. Foto: Evert-Jan Pol.

Barman selecteerde de werken heel intuïtief, vertelt hij. Dat blijkt wel uit de catalogus, die niet volledig is. Nadat deze al lang en breed gedrukt was, voegde de gastconservator nog een flink aantal werken toe. De spontane aanpak van Barman resulteerde in een, om het zijn Vlaams te zeggen, plezante tentoonstelling. Die duidelijk maakt dat België op het gebied van kunst meer heeft voortgebracht dan alleen het surrealisme, dat wel is vertegenwoordigd, in de vorm van een prachtig mysterieus schilderij van de nog maar 22-jarige Lisa Vlaemminck. Uiteenlopende stijlen komen verder voorbij, van abstract geometrisch tot puur figuratief. Af en toe is er ook ruimte voor een humoristische verrassing. In Kunsthal KAdE is de herfst bijvoorbeeld aangebroken.

De Vierkantigste Rechthoek is de eerste tentoonstelling die Barman ooit samenstelde. En het beviel hem zó goed dat hij dat best nog wel een keer wil doen. “Bijvoorbeeld in België, maar dan met Nederlandse kunst. Waarom niet?” Inderdaad, waarom niet? Barman heeft aangetoond ook met kunst uit de voeten te kunnen. Zijn eerste expositie is meer dan geslaagd.

De Vierkantigste Rechthoek – Tom Barman ziet alle hoeken van een eeuw Belgische kunst, t/m 4 januari 2015 in Kunsthal KAdE, Amersfoort

Waardering: @@@@@@@@@@

Share