Van bozetti en modelli

Michael Rysbrack (1684-1770), Zelfportret, terracotta, 60,5 x 50 x 26 cm. Omstreeks 1730. Foto King Boudewijn Foundation, coll. Charles Van Herck, Royal Museum of Fine Arts Antwerp, Belgium, © P. de Formanoir.

Antwerpenaar Charles Van Herck (1884-1955) had een indrukwekkende verzameling terracottabeelden. Ruim vijftig daarvan zijn momenteel te zien in het Bonnefantenmuseum in Maastricht.

Hij verzamelde onder meer een groot aantal bozetti en modelli. Bozzetti zijn een soort schetsen in klei, waarmee de kunstenaar snel een idee vastlegde. De modelli daarentegen waren meer gevorderde en gedetailleerde versies van het oorspronkelijke concept en werden vaak gebruikt om de goedkeuring van de opdrachtgever te kunnen verkrijgen.

Een voorbeeld van een bozetto is het ontwerp voor het uithangbord In ‘t Steentien, gemaakt door Walter Pompe (1703-1777). Op deze terracotta dragen twee putti (mollige kinderfiguurtjes) al zittend en knielend een groot en rechthoekig stenen blok. Rondom de putti zijn ruw geboetseerde druivenranken weergegeven die links en rechts uit de grond komen. Het reliëf is schetsmatig van karakter doordat er weinig in detail is uitgewerkt. Het is een ontwerp voor een uithangbord in eikenhout, dat zich thans in het Museum Vleeshuis in Antwerpen bevindt.

Gedetailleerder, want een modello, is Apollo en Python van Artus Quellinus de Oude (1609-1668). Zonnegod Apollo is ten voeten uit en frontaal weergegeven. Met zijn rechterhand grijpt hij naar de pijlenkoker die op zijn rug hangt en met zijn linkerhand houdt hij een boog vast. Rondom zijn benen kronkelt Python, de monsterlijke bewaker van de tempel van Delphi. Het werk is een modello voor een hoog reliëf in marmer, die de beeldhouwer uitvoerde in 1650 voor de bel-etage van het Stadhuis op de Dam te Amsterdam (nu het Koninklijk Paleis).

Volledig uitgewerkt is een gesigneerd zelfportret van de Antwerps-Londense beeldhouwer Michael Rysbrack uit omstreeks 1730, een van de hoogtepunten in de collectie en daarmee van de tentoonstelling. De kunstenaar kijkt zelfbewust de wereld in en de zachte stoffen van zijn jas en hemd zijn levensecht in het harde gebakken terracotta uitgevoerd.

De verzameling Van Herck – Terracotta’s uit de 17e en 18e eeuw, t/m 9 oktober in het Bonnefantenmuseum, Maastricht

Share