Universiteit Leiden vindt onbekende dummy Van der Elsken

Universiteit Leiden heeft tot nu toe onbekend dummy-materiaal van Ed van der Elsken gekocht. Het betreft schetsversies van het fotoboek Sweet Life uit 1966, dat de fotograaf in 1959 en 1960 maakte naar aanleiding van een wereldreis waarbij hij met zijn tweede echtgenote de westkust van Afrika, Kuala Lumpur, Singapore, Hong Kong, Japan, de Verenigde Staten en Mexico aandeed.

Dummy Sweet Life van Ed van der Elsken, Universiteit Leiden.

In de jaren tussen de reis en het verschijnen van het boek maakte Van der Elsken met de hand verschillende schetsversies als studie voor de lay-out van het boek. “Voorstudies en dummy’s zijn uniek materiaal, waarin je de hand van de kunstenaar voelt”, aldus Maartje van den Heuvel, conservator fotografie van de Universitaire Bibliotheken Leiden.

“Door voorstudies naast elkaar te bestuderen zie je het wordingsproces van Sweet Life en de twijfels en afwegingen die Ed van der Elsken bij het maken van dit fotoboek in zijn hoofd had. Aangevuld met de notities die hij erop aangebracht, krijg je inzicht in zijn opvattingen. Zeker omdat Sweet Life Van der Elsken zelf na aan het hart lag en zijn kunstenaarschap kernachtig verbeeldt, is dit een fantastische vondst en aankoop voor ons.”

Universiteit Leiden had al een dertigtal dummy’s van beroemde Nederlandse fotoboeken in de collectie, van onder anderen Johan van der Keuken, Ed van der Elsken, Emmy Andriesse, Willem Diepraam en Koos Breukel. De collectie is een belangrijke bron voor foto- en kunsthistorisch onderzoek.

Vandaag werd ook bekend dat het Stedelijk Museum zijn Ed van der Elsken-collectie heeft uitgebreid met 122 foto’s. De Ed van der Elsken Estate schonk er 61 en het museum kocht een gelijk aantal. Het bezat al ruim 300 foto’s van de Nederlandse fotograaf.

Ed van der Elsken, Capture d’écran, Stedelijk Museum, Amsterdam.

“We zijn ontzettend blij met deze schenking en de kans om zo’n grote aankoop te kunnen doen”, aldus directeur Beatrix Ruf. “Want het is een belangrijke toevoeging aan onze collectie, die tot nu toe met name gericht was op de vroege foto’s van Ed van der Elsken uit Parijs en uit zijn beroemde fotoboek Een liefdesgeschiedenis in Saint Germain des Pres. Dankzij deze schenking en aankoop kunnen wij zijn diverse oeuvre beter presenteren met ook foto’s van zijn reizen naar Centraal Afrika en Japan, en beschikken we nu over veel foto’s uit Amsterdam.”

De nu verworven foto’s over Amsterdam komen uit de periode vroege jaren 50 tot de jaren 80 en laten de veranderingen in de stad zien. Ze tonen jongetjes met vetkuiven, nozems, de roerige jaren 60 met rellen en demonstraties, Dolle Mina’s en punkers. De in Centraal Afrika genomen foto’s houden verband met het boek Bagara uit 1958, waarin Van der Elsken het dorpsleven, de rituelen en de jacht vastlegde. De foto’s van zijn reizen door Japan schetsen het land, cultuur en inwoners, met onder meer yakuza (Japanse gangsters) sumoworstelaars en transseksuelen.

De geschonken en aangekochte werken zijn al onderdeel van de tentoonstelling Ed van der Elsken – De verliefde camera, die nog tot en met 21 mei te zien is.

Share