Twee musea eren het mysterie Hercules Segers

Nieuws

Hercules Segers is niet de bekendste kunstenaar uit de Nederlandse geschiedenis, maar dat kan in het najaar weleens veranderen. Zowel het Rijksmuseum als Museum Het Rembrandthuis wijdt dan een tentoonstelling aan hem.

 

Hercules Segers, Berglandschap met vergezicht, 1620-25, Galleria degli Uffizi Florence.

Hercules Segers, Berglandschap met vergezicht, 1620-25, Galleria degli Uffizi Florence.

 

Voor zijn kleurige etsen ontwikkelde Segers (1589/90-1633/38) een geheel eigen technieken. Liefhebbers en kunstenaars waardeerden diens eigenzinnige schilderijen en prenten daarom hoog. Rembrandt bezat bijvoorbeeld maar liefst acht geschilderde werken van zijn hand. Het moderne karakter van zijn kunst en de grote zeldzaamheid ervan heeft Segers onder kenners een bijna mythische status opgeleverd.

Het Rijksmuseum presenteert vanaf 7 oktober voor het eerst een compleet overzicht van zijn werk. Volgens het museum was Hercules Segers een van de meest mysterieuze en experimentele kunstenaars uit de Gouden Eeuw. “Zijn wonderbaarlijke berglandschappen en eindeloze vergezichten getuigen van een grenzeloze verbeeldingskracht”, aldus een persbericht.

Segers was een kunstenaar die, net als Leonardo da Vinci, Albrecht Dürer en Rembrandt van Rijn, het wezen van de natuur en de wereld wilde doorgronden en weergeven. Bladeren, lucht en gesteente trof je beter door ze niet exact na te schilderen, maar voor te stellen ‘uit de geest’ ofwel door de eigen fantasie te gebruiken, vond hij. Soms combineerde hij voorstellingen ‘naar het leven’ met fantasievoorstellingen. Zo schilderde hij het uitzicht uit zijn huis op de Lindengracht in Amsterdam en plaatste dit in een bergvallei.

Dankzij nieuw archiefonderzoek is inmiddels meer bekend over Segers’ leven. Toch bleven veel mysteries onopgehelderd, zoals de oorzaak en datum van Segers’ vroegtijdige dood. Een plotseling overlijden zou verklaren waarom veel van zijn prenten onvoltooid bleven en nog in de experimentele fase bij verzamelaars belandden.

Hoewel Segers een productief schilder was, bleef slechts een zeer klein deel van zijn oeuvre bewaard – of is als zodanig herkend. De grootste groep prenten van Segers in het Rijksmuseum, ruim veertig, is afkomstig van de Amsterdamse verzamelaar Michiel Hinloopen (1619-1708). Waarschijnlijk stamt deze groep uit Segers’ ateliernalatenschap. In totaal toont het Rijksmuseum 18 schilderijen en 110 afdrukken van 54 prenten.

Omdat Rembrandt van Segers’ werk hield, ligt een expositie in Het Rembrandthuis ook voor de hand. Die staat in het teken van de invloed die Segers uitoefende op Rembrandt andere kunstenaars. Ook gaat ze in op de rol die Segers speelde in de ontwikkeling van moderne kunstenaars als Max Ernst, Willem van Leusden en Nicolas de Staël.

Heuvelig landschap in de hoogte, Hercules Segers ca. 1615, ca. 1630.

Heuvelig landschap in de hoogte, Hercules Segers ca. 1615, ca. 1630.

Hercules Segers, 7 oktober 2016  t/m 8 januari 2017 in het Rijksmuseum, Amsterdam

In de ban van Hercules Segers. Rembrandt en de Modernen, 7 oktober 2016  t/m 8 januari 2017 in Museum Het Rembrandthuis, Amsterdam

Share