Topstukken uit het Vaticaan voor het eerst in Nederland

Nieuws

Het Joods Historisch Museum toont dit najaar vijf middeleeuwse handschriften uit het Vaticaan. Enkele daarvan hebben de pauselijke bibliotheek nog nooit eerder verlaten.

Ze maken deel uit van de tentoonstelling De glorie van het joodse boek. Die gaat over Ets Haim in Amsterdam, de oudste nog bestaande joodse bibliotheek ter wereld. De eerste Spaans-Portugese joden in Amsterdam richtten de bibliotheek in 1616 op. De expositie markeert haar 400ste verjaardag.

De bibliotheek heeft in de loop der tijd een indrukwekkende collectie boeken en handschriften bijeengebracht die de geschiedenis en cultuur van de joden in Europa weerspiegelen. Sinds 1675 bevindt de bibliotheek zich in een bijgebouw van de Portugese Synagoge.

Het Vaticaan bezit ook een grote verzameling joodse, goeddeels Hebreeuwse manuscripten en leent enkele exemplaren uit. Een topstuk is het enige nog bestaande afschrift van de Ethica van de joodse filosoof Spinoza (1632-1677). Dit boek over ethiek en gedragsleer geldt als zijn belangrijkste werk.

In 2011 werd het verloren gewaande afschrift teruggevonden in de bibliotheek van het Vaticaan. Het Joods Historisch Museum toont het handschrift samen met de originele ban uit 1656 die de Portugees-joodse gemeente in Amsterdam over Spinoza uitsprak.

Bladzijde uit Saul Levi Mortera, Providencia de Dios con Ysrael, Amsterdam, 1719, Ets Haim.

Bladzijde uit Saul Levi Mortera, Providencia de Dios con Ysrael, Amsterdam, 1719, Ets Haim. Foto: Monique Kooijmans.

De glorie van het joodse boek, 19 september 2016 t/m 8 januari 2017 in het Joods Historisch Museum, Amsterdam

Share