Tekenen in Rembrandts tijd

Rembrandt, Hiëronymus in een Italiaans landschap, ca. 1649, pen en penseel met bruine inkt, met witte correcties. collectie Hamburger Kunsthalle.

Museum Het Rembrandthuis in Amsterdam toont ruim honderd tekeningen van zeventiende-eeuwse Nederlandse kunstenaars uit de collectie van de Hamburger Kunsthalle. Bijzondere bladen van Rembrandt, maar ook meesterwerken van diverse voorgangers en tijdgenoten worden tentoongesteld. De meeste tekeningen keren voor de eerste maal terug in de stad – in sommige gevallen zelfs het huis – waarin zij ontstonden.

Van Rembrandt van Rijn (1606/07-1669) zijn slechts weinig getekende studies voor zijn prenten bekend, maar de Hamburger Kunsthalle bezit er twee: de voorstudies voor de prenten Hiëronymus lezend in een landschap en Christus in de hof van Gethsemane. Beide prenten bevinden zich in de collectie van het Rembrandthuis en in de tentoonstelling zullen deze naast hun voorstudies worden getoond.

De tentoonstelling bestaat uit twee delen: bladen van Rembrandt en zijn school en een brede selectie van tekeningen van kunstenaars uit Rembrandts tijd. Aan de hand van landschappen, boomportretten, genretaferelen, figuurstudies, portretten, zeestukken en Amsterdamse stadsgezichten krijgt de bezoeker een representatief overzicht te zien van de zeventiende-eeuwse tekenkunst in de noordelijke Nederlanden.

De tekeningenverzameling van de Kunsthalle behoort tot de belangrijkste in de wereld. Met name de zeventiende-eeuwse Nederlandse kunstenaars, onder wie Rembrandt, zijn ruimschoots vertegenwoordigd. De basis voor deze hoogwaardige collectie werd gelegd door het legaat van de negentiende-eeuwse Hamburgse kunstverzamelaar en -handelaar Ernst Georg Harzen. Bij zijn overlijden in 1863 liet hij zo’n 800 Nederlandse bladen na aan het toen nog te stichten museum. Tegenwoordig telt alleen de collectie Nederlandse tekeningen van tussen 1450 en 1850 al bijna 1400 bladen.

Hendrik Goltzius, Boomgroep in een bos, ca. 1600, pen en zwarte inkt, penseel en waterverf op blauw papier. Collectie Hamburger Kunsthalle.

Het verschijnen in 2011 van een uitvoerige bestandscatalogus van die Nederlandse tekeningen was aanleiding voor de organisatie van drie tentoonstellingen. Eerder was er een brede selectie bladen van Noord- en Zuid-Nederlandse kunstenaars te zien in de Fondation Custodia in Parijs. En de Hamburger Kunsthalle toonde afgelopen zomer zelf een ruime keuze uit eigen collectie.

Tekenen in Rembrandts tijd – Meesterwerken uit de Hamburger Kunsthalle, t/m 22 april in Museum Het Rembrandthuis, Amsterdam

Share