Tegenpolen

Expositie

Onder de titel Tegenpolen besteedt het Museum voor Moderne Kunst Arnhem (MMKA) in drie tentoonstellingen aandacht aan Poolse kunst en vormgeving. De exposities bestrijken de periode 1949 tot heden.

Helena Krajewska, Youth Brigade up a building Raised in record time, 1949. Oil on canvas, Muzeum Narodowe w Warsaw / National Museum.

De tentoonstelling Voorwaarts! Pools socialistisch realisme 1949-1955 is gewijd aan het destijds opgelegde socialistische realisme in de Poolse schilderkunst. De naoorlogse communistische machthebbers in Polen stonden afwijzend tegenover de avant-gardestromingen als het kubisme, surrealisme en abstractie. Vanaf 1949 moest elk kunstwerk ‘nationaal zijn in vorm en sociaal van inhoud’. Poolse kunstenaars waren verplicht zich uit te drukken in een realistische stijl en ideologisch correcte thema’s weer te geven zoals arbeiders en boeren aan het werk, de wederopbouw van het land, portretten van Joseph Stalin of het stilleven.

Jerzy Kuczmorowski, model van een strijkbout, ca.1956, porselein, aluminium. Institute of Industrial Design, Warszawa.

Met We Want to be Modern is er voor de eerste keer in Nederland een tentoonstelling te zien over Pools design uit de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw. Er worden meer dan 200 objecten getoond, waaronder meubelen, keramiek, glas en textiel. De expositie belicht het belang van gebruiksobjecten uit het dagelijks leven en hoe zij uidrukking gaven aan de Poolse identiteit. De kleuren, vormen en materialen werden beïnvloed door abstracte kunst, organische vormen en westerse vormgevers als Alvar Aalto en Charles en Ray Eames.

Katarzina Kozyra, Punishment & Crime 2002, videostill.

In de derde expositie staat één kunstenaar centraal: Katarzyna Kozyra (1963). Haar multimedia-installaties, video’s en performances lokken steevast heftige reacties uit in Polen. Pyramid of Animals uit 1993 riep bijvoorbeeld nationale verontwaardiging op. Voor dat werk gebruikte ze opgezette dieren en filmde ze hoe deze dieren aan hun eind kwamen. Lichamelijke aftakeling, onze preoccupaties met uiterlijk, vrouwelijkheid en mannelijkheid vormen belangrijke onderwerpen in het controversiële oeuvre van deze Poolse kunstenares.

Voorwaarts! Pools socialistisch realisme 1949-1955, 27 mei t/m 3 september / We want to be modern. Pools design 1955-1968, 27 mei t/m 3 september / Transgression. Katarzyna Kozyra, 2 juni t/m 16 september 2012, in Museum voor Moderne Kunst Arnhem

Share