Speurtocht naar klarinet van oude muziekrobot

Een wereldreis, een grote brand en een vermiste klarinet. De muziekrobot Androïde Klarinettist heeft een dramatisch leven achter de rug. Binnenkort keert hij terug naar Nederland, het land waar hij in 1838 ontstond. Museum Speelklok toont hem vanaf september.

De 183 centimeter grote Androïde Klarinettist van Cornelis Jacobus van Oeckelen speelde in alle grote zalen van Nederland waarna zijn bouwer hem in 1839 meenam naar Nederlands-Indië en in 1855 naar de Verenigde staten. De robot kwam in Amerika terecht bij Barnum’s American Museum in New York, waar hij een grote brand overleefde.

Zonder kleren belandde de robot bij de rijke verzamelaar Stearns. In de jaren zeventig van de twintigste eeuw ontfermde de magiër John Gaughan zich over de in verval geraakte Androïde Klarinettist die toen ook nog zijn klarinet was verloren. De robot werd gerestaureerd en van de ondergang gered, maar zijn instrument is nooit teruggevonden.

Nu de robot voor een tentoonstelling terug naar Nederland komt, wil Marian van Dijk, directeur van Museum Speelklok, hem met zijn klarinet herenigen. Daarvoor reisde ze onlangs af naar Amerika. Eerdere pogingen van de huidige eigenaar om het instrument met behulp van detectives en krantenadvertenties op te sporen faalden en ook nu is het allesbehalve zeker dat het gaat lukken.

Van Dijk hoopt de klarinet aan te treffen in het depot van de Stearns Collection of Musical Instruments van de University of Michigan, waar meer dan 2500 instrumenten liggen opgeslagen. Van Dijk: “Op basis van onderzoek verwachten we dat de klarinet hier ligt en ik weet ook in welke hoek ik moet zoeken. Toch blijft het gezien de grootte van de collectie een sprong in het diepe. Ik verwacht zeker niet dat ik in één keer naar de juiste plek loop. Het wordt ouderwets speurwerk.”

De Androïde Klarinettist is van 21 september 2018 tot en met 3 maart 2019 – mét of zonder klarinet – te zien in de expositie Robots love Music. Van over de hele wereld komen oude en moderne muziekrobots naar Museum Speelklok in Utrecht.

Share