Sluijters’ messcherpe analyse van de Grote Oorlog

Recensie

Een jarige peuter doet zich tegoed aan speelgoedfiguurtjes. Uit zijn mond gutst bloed. Deze grimmige afbeelding komt uit de koker van schilder Jan Sluijters. Tussen 1915 en 1919 maakte hij voor het blad De Nieuwe Amsterdammer 77 politieke oorlogsprenten.

Door: Evert-Jan Pol

De litho’s geven een genadeloze analyse van de Eerste Wereldoorlog en de positie van Nederland daarin. De werken zijn afkomstig uit de collectie van kunstenaar Rob Scholte die de complete serie bijeenbracht. Museum de Fundatie kocht de reeks recent met steun van de BankGiro Loterij en toont haar nu op de expositie Sluijters’ Grote Oorlog.

Jan Sluijters (1881-1957), Oorlogken is jarig, 1915.

In tegenstelling tot de Telegraaf (pro-Brits) en de Nieuwe Rotterdamse Courant (pro-Duits) koos De Nieuwe Amsterdammer geen kant tijdens de Eerste Wereldoorlog. Dit blad volgde een wat belerende journalistieke lijn en accentueerde zijn artikelen met oorlogsprenten van Willy Sluiter, Piet van der Hem en Jan Sluijters. Deze kunstenaars leverden daarmee commentaar op de politiek, van zowel de oorlogvoerende landen als van het neutrale Nederland.

De absurdistische prent met daarop het jarige jongetje, Oorlogken gedoopt, verscheen op 31 juli 1915, drie dagen na de eerste verjaardag van de Grote Oorlog. Als cadeau kreeg het ventje een nieuwe lading soldaten. Sluijters (1881-1957) liet hiermee op niet mis te verstane wijze blijken hoe hij over de hele situatie dacht.

Hij veegde de vloer aan met de machthebbers. Die hij op een andere tekening een bloedrode toast laat houden met Magere Hein. De oorlogsprenten tonen een onbekende kant van modernist en societyschilder Sluijters. Ze zijn messcherp en – anders dan zijn schilderijen – allerminst plezierig om naar te kijken. En laten daardoor een diepe indruk achter.

Sluijters’ Grote Oorlog, t/m 4 januari 2015 in Museum de Fundatie, Zwolle

Waardering: @@@@@@@@@@

Share