Scheepvaartmuseum eert vader en zoon Van de Velde

Het Scheepvaartmuseum presenteert komend najaar een overzichtstentoonstelling van de kunstenaars Willem van de Velde de Oude en zijn zoon Willem van de Velde de Jonge. Zij behoren tot de absolute top van de zeventiende-eeuwse zeeschilderkunst. De tentoonstelling Willem van de Velde & Zoon belicht het familiebedrijf van de Van de Veldes, hun oog voor detail en sfeer, grote vakmanschap en het ‘oorlogscorrespondentschap’ van vader Willem.

Thomas Poyntz en Willem van de Velde de Oude, The Burning of the Royal James (Later in the Day), 1685-1688, Scheepvaartmuseum.

De tentoonstelling neemt de bezoeker mee in de maritieme wereld van de Van de Veldes en voert langs ruwe schetsen, kalme zeegezichten, dramatische stormen en indrukwekkende zeeslagen. Willem van de Velde de Oude (1611-1693) blonk uit in gedetailleerde pentekeningen en Willem van de Velde de Jonge (1633-1711) in sfeervolle schilderijen in olieverf.

Het is voor het eerst dat zoveel werken van beide kunstenaars samen te zien zullen zijn. Vader en zoon Van de Velde hadden een bloeiend en internationaal opererend familie-atelier dat zeventig jaar bestond en tot de top van de zeventiende-eeuwse zeeschilderkunst behoorde. Eerst waren zij succesvol in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en vanaf 1672 werkten zij aan het Engelse hof.

(Tekst gaat verder onder de foto’s)

Willem van de Velde de Jonge, Het verzamelen van de Nederlandse vloot voor de Vierdaagse Zeeslag, 1670, Moveo Art Collection.

Willem van de Velde de Jonge, Schepen op de Rede, ca. 1658, Mauritshuis.

Niet eerder bracht Het Scheepvaartmuseum zóveel objecten van beide schilders bijeen. Twee recent door het museum verworven wandtapijten, die de slag bij Solebay in 1672 uitbeelden, zijn voor het eerst te zien. “Dit is de tentoonstelling die Het Scheepvaartmuseum altijd al heeft willen maken”, aldus directeur Michael Huijser.

De expositie bevat ook veel bruiklenen uit andere musea en uit de Britse en Nederlandse koninklijke verzamelingen. Zo leende koningin Elizabeth de schilderijen Holmes’s Bonfire, the burning of Dutch merchant ships between Terschelling and Vlieland van Willem van de Velde de Oude en The Royal Escape in a breeze en The ‘Golden Leeuw’ at Sea in Heavy Weather van Willem van de Velde de Jonge uit. Uit de Nederlandse Koninklijke Verzamelingen is het penschilderij Vloot op de rede van Willem van de Velde de Oude te zien. Het schilderij heeft doorgaans een vaste plek in de werkkamer van koning Willem-Alexander in het Koninklijk Paleis Amsterdam en is daar ook te zien voor publiek.

Willem van de Velde de Oude, Episode op de slag bij de Sont (detail), Stedelijk Museum Alkmaar © Twycer / www.twycer.nl.

Beroemd zijn de minutieuze penschilderijen van Willem van de Velde de Oude. Hij maakte deze tekeningen in inkt op doek of paneel in het formaat van een groot schilderij. Van de Velde was vaak zelf bij grote gevechten aanwezig, varend in een klein zeilschip, als een embedded journalist avant la lettre. Op papier schetste hij de gevechtshandelingen om die later in zijn atelier uit te werken. Op Episode uit de zeeslag in de Sont heeft Van de Velde zichzelf weergegeven, varend tussen de talloze schepen die in hevig gevecht zijn.

Willem van de Velde & Zoon, 1 oktober 2021 t/m 27 maart 2022 in het Scheepvaartmuseum, Amsterdam

Share