Russische ‘zwervers’ in Assen

Expositie

Net als in West-Europese landen zetten kunstenaars in Rusland zich in de tweede helft van de 19de eeuw af tegen de gevestigde orde. Ze wilden vrij zijn in het werk dat ze maakten en waar ze dat tentoonstelden. Een aantal schilders verenigde zich in 1870 onder de naam Maatschappij voor reizende kunstexposities. Met hun rondreizende exposities bereikten ze in Rusland een groter publiek dan ooit te voren. Al gauw kregen ze de geuzennaam Peredvizhniki, dat in het Russisch zwervers of trekkers betekent. Werk van hen is nu te zien in een grote tentoonstelling in het Drents Museum.

 

Vasily Surikov (1848-1916), Bestorming van een sneeuwstadje, 1891, olieverf op doek, collectie Staats Russisch Museum, Sint Petersburg.

Vasily Surikov (1848-1916), Bestorming van een sneeuwstadje, 1891, olieverf op doek, collectie Staats Russisch Museum, Sint Petersburg.

 

De Peredvizhniki schuwden onderwerpen als moeilijke leefomstandigheden, sociaal onrecht en honger niet. Hun sociaalkritische schilderijen waren controversieel en werden een wapen in het debat over sociale hervormingen. Hun portretten van het gewone volk, de elite, vrienden en familie gaven de realiteit weer.

Het Drents Museum toont ruim 70 schilderijen van 36 Peredvizhniki. Ilya Repin – het boegbeeld van de groep – is vertegenwoordigd met negen schilderijen. Een daarvan is de Wolgaslepers, dat ook wel ‘De Nachtwacht van Rusland’ wordt genoemd. Het behoort tot de belangrijkste werken uit de kunstgeschiedenis. Met een afmeting van 131,5 bij 280 centimeter is het een imposant schilderij.

 

Ilya Repin (1844-1930), Wolgaslepers, 1870-1873, olieverf op doek, collectie Staats Russisch Museum, Sint Petersburg.

Ilya Repin (1844-1930), Wolgaslepers, 1870-1873, olieverf op doek, collectie Staats Russisch Museum, Sint Petersburg.

 

Behalve van Repin komt er werk voorbij van Vladimir Makovsky, Arkhip Kuindzhi, Ivan Shiskin, Nikolai Ge, Ivan Kramskoy, Mikhail Nesterov en Valentin Serov. Ook hun creaties hebben niet zelden een indrukwekkend formaat. Het Drents Museum toont de schilderijen van de Peredvizhniki aan de hand van vijf thema’s: Armoede en onrust; Verhalen van het volk; Een nieuw landschap; Op zoek naar de ziel en Een eigen geschiedenis.

Nikolay Yaroshenko (1846-1898), Portret van een onbekende vrouw, 1893, olieverf op paneel, 40 x 32 cm, collectie Staats Russisch Museum, Sint Petersburg.

Nikolay Yaroshenko (1846-1898), Portret van een onbekende vrouw, 1893, olieverf op paneel, 40 x 32 cm, collectie Staats Russisch Museum, Sint Petersburg.

De expositie kwam tot stand in samenwerking met het Staats Russisch Museum in Sint Petersburg. De topstukken uit dat museum schetsen een beeld van de negentiende-eeuwse geschiedenis en culturele bloeiperiode van de Russische Gouden Eeuw.

Peredvizhniki – Russisch Realisme rond Repin 1870 – 1900, t/m 2 april 2017 in het Drents Museum, Assen

Share