Rijksmuseum krijgt collectie Chinese stukken

Het Rijksmuseum heeft een collectie met 54 Chinese voorwerpen gekregen. De stukken komen uit de verzameling van sinoloog Robert van Gulik, die diplomaat was in China en Japan.

Leeuwenzegel, ca. 1950, Rijksmuseum, schenking van de Erven Robert H. van Gulik.

Robert van Gulik (1910-1967) geldt als enige Europeaan die in China wordt erkend als literaat (ambtenaar-geleerde). Hij was de belichaming van het Chinese ideaal van de ambtenaar-geleerde door het uitoefenen van kalligrafie, het spelen van het klassieke Chinese muziekinstrument Qin en het maken en verzamelen van kunst. Bij het grote publiek is hij vooral bekend geworden als schrijver van de misdaadboekenreeks Rechter Tie.

In de collectie die zijn familie schonk aan het Rijksmuseum bevinden zich vijftig zegels, waarvan Van Gulik een aantal zelf heeft uitgesneden. Volgens het museum zijn deze van buitengewone kwaliteit en vormen ze een brug tussen Nederland en de Chinese cultuur. Voorbeelden van Chinese zegelsnijkunst zijn zeldzaam in Nederlandse museumverzamelingen.

Zegelsnijkunst is naast kalligrafie, dichtkunst en schilderkunst een van de vier grote kunsten in China. Robert van Gulik was zelf een getalenteerd zegelsnijder. Zijn familie schenkt zijn gehele verzameling met een bijbehorende rol met zegelafdrukken. Op deze 13 meter lange rol verzamelde Van Gulik tussen 1928 tot 1966 de afdrukken van zijn zegels en die van bevriende Chinese literaten en schilders.

In enkele gevallen voegden zij daar een kalligrafie met een persoonlijke opdracht of een schildering aan toe. Hierdoor is een uniek tijdsdocument ontstaan dat samen met de zegels de essentie van literatenkunst laat zien: Yaji, het elegante samenkomen. Gebruikelijk onder literaten was het samenkomen en daarbij het waarderen en uitwisselen van elkaars kunstwerken.

De onderzijde van de Leeuwenzegel.

Robert van Gulik met zijn kristallen Leeuwenzegel, collectie Erven RH van Gulik.

Ook ontving het Rijksmuseum twee kalligrafieën van Van Guliks hand, voorzien van afdrukken van zijn persoonlijke zegels. Uit zijn omvangrijke kunstverzameling schonk de familie ook een rolschildering van Luo Mu (1622-1706),  een in Jiangxi geboren schilder, dichter en prozaschrijver. Hij stond bekend om zijn landschappen, vooral bergen, en om wat later de JiangXi-school zou worden genoemd.

Ching-Ling Wang, conservator Chinese kunst van Rijksmuseum noemt de schenking meer dan een aanvulling. “Het verandert het beeld dat in het Westen van de Chinese kunst bestaat. Het laat zien dat ook een Nederlander op het hoogste niveau kan bijdragen aan de hoogstaande Chinese literatencultuur en -kunst.”

Share