Rembrandthuis krijgt schilderij Ferdinand Bol

Museum Het Rembrandthuis heeft zijn collectie uitgebreid met een schilderij van Ferdinand Bol. Het kreeg Herderin in een landschap van kunsthandelaar en verzamelaar Willem Jan Hoogsteder, bekend als expert in Tussen Kunst en Kitsch.

Net als andere Nederlandse musea heeft Museum Het Rembrandthuis het zwaar door de coronacrisis. Om die reden besloten Willem Jan Hoogsteder en zijn echtgenote Karin het museum te steunen met de schenking van een kunstwerk uit hun privécollectie.

“Sinds de coronacrisis hebben mijn vrouw en ik meer tijd voor reflectie”, aldus Willem Jan Hoogsteder. “Als
schenkers zijn we in staat om een museum te helpen door iets bijzonders toe te voegen aan de
collectie.”

Het schilderij uit omstreeks is gemaakt door Ferdinand Bol, een van Rembrandts beroemdste leerlingen. Het werk is vanaf de heropening van het museum te zien in de Sael, de woon- en slaapkamer van Rembrandt. Het schilderij is op zijn plek in Museum Het Rembrandthuis, want in ditzelfde pand kreeg Ferdinand Bol in de zeventiende eeuw les van Rembrandt. Volgens de schenker probeerde Bol met dit schilderij zijn oude leermeester te overtreffen.

Ferdinand Bol, Herderin in een landschap, ca.
1641, Museum
Het Rembrandthuis, Amsterdam.

Het past ook in de collectie omdat de voorstelling volgens conservator Leonore van Sloten een vrije vertaling is van Rembrandts Christus als hovenier uit 1638. Rembrandts leerlingen kopieerden dat werk als oefening in stijl. “Een van die kopieën hangt in het Rembrandthuis en is vermoedelijk door Ferdinand Bol gemaakt.”

Lidewij de Koekkoek, directeur Museum Het Rembrandthuis is uiteraard zeer blij met de schenking. “Rembrandt kon in moeilijke tijden niet zonder de steun van zijn vrienden, en wij ook niet”, vertelt directeur Lidewij de Koekkoek. “Onderzoek naar het leven en werk van Rembrandt en zijn leerlingen vormt de kunsthistorische kern van ons museum. Dit schilderij van een jonge en ambitieuze Ferdinand Bol sluit daar in alle opzichten bij aan. Een zeer buitengewone schenking die ons in het hart raakt.”

Het schilderij van Ferdinand Bol toont een scène in het fictieve land Arcadië. Dichters uit de oudheid bezongen dit droomland vol herders en herderinnen al. In de vroege jaren 1640 was de arcadische thematiek zeer in trek, mede dankzij opvoeringen van pastorale toneelstukken. Onduidelijk is of dit schilderij verband houdt met een specifiek toneelstuk. Wie de vrouw in het schilderij voorstelt, is ook onbekend. In elk geval lijkt in dit schilderij sprake te zijn van een algemene boodschap: het droomland is hier afgezet tegen het verdorven hofleven, verbeeld door het paleis in de achtergrond.

“Ik heb me altijd aangetrokken gevoeld tot Ferdinand Bols dromerige en moderne uitvoering van het landschap in de achtergrond van het schilderij”, vertelt Hoogsteder. “Bol vertaalt Rembrandts invloed op een eigen manier. Het is veel spannender dan zijn latere werk, waarin hij heel precies gaat schilderen.”

Ferdinand Bol (1616-1680) was een van Rembrandts meest beroemde en succesvolle leerlingen. Hij kwam in 1636 in de leer bij Rembrandt, die toen woonachtig was in de Doelenstraat. In 1639 moet Bol de verhuizing van Rembrandt en zijn vrouw Saskia naar het monumentale pand aan de (huidige) Jodenbreestraat hebben meegemaakt. Dit gebouw is nu Museum Het Rembrandthuis. Rond 1640 rondde Bol zijn opleiding af en kort daarop schilderde hij Herderin in een landschap.

Share