Onderwerp van discussie

Het Pushkin Museum in Moskou bestaat in 2012 honderd jaar en het viert zijn verjaardag alvast deels in Maastricht. Het Bonnefantenmuseum in Maastricht toont negentig (voornamelijk) Holllandse zeventiende-eeuwse tekeningen uit de collectie van het Russische museum. Vele daarvan zijn voor het eerst buiten Rusland te bezichtigen.

Jan Victors, Keuken in het huis van Rembrandt. © State Pushkin Museum Moskou.

Er zijn tekeningen te zien van onder anderen Abraham Bloemaert, Adriaen van Ostade en Hendrick Avercamp. En een tentoonstelling van zeventiende-eeuwse kunst is natuurlijk niet compleet zonder Rembrandt. Daarom hangt er in Maastricht ook één: Schets van een vrouw die een kind vasthoudt. De schets is kort voor 1650 ontstaan en toont Rembrandts ongeëvenaarde vermogen om met niet meer dan een paar pennenstreken een door licht en lucht omgeven menselijke figuur af te beelden.

Rembrandt, Schets van een vrouw die een kind vasthoudt. © State Pushkin Museum Moskou.

De tekening heeft gezelschap van getekend werk van Rembrandts leerlingen. Een aantal daarvan werd ooit aan de meester zelf toegeschreven. Door een kritische benadering van Rembrandts oeuvre is het aantal werken dat aan hem wordt toegeschreven de laatste decennia echter geslonken. De beroemdste tekening uit de Moskouse collectie is Vrouw die pannenkoeken bakt (ook bekend als De keuken in Rembrandts huis). Deze wordt al geruime tijd toegeschreven aan de school van Rembrandt en niet aan Rembrandt zelf. Op de expositie in Maastricht wordt Jan Victors als tekenaar genoemd.

De samenstellers van de tentoonstelling hebben het zichzelf niet gemakkelijk gemaakt. Ze namen ook tekeningen op waarvan de toeschrijving onderwerp van discussie is. Ze hebben uitgebreid onderzoek verricht en geprobeerd alle losse eindjes aan elkaar te knopen, maar toch blijven er in de definitieve versie van de catalogus onzekerheden. Dit betekent dat deze expositie ook een belangrijk instrument is voor verder, diepgaand onderzoek.

Schatten uit Moskou. Hollandse tekeningen uit het Pushkin Museum, t/m 19 juni in het Bonnefantenmuseum, Maastricht

Share