Onbekend pre-Eyckiaans paneel naar Boijmans

Een tot dusver volledig onbekend zes eeuwen oud drieluik is toegezegd aan de tentoonstelling De weg naar Van Eyck in Museum Boijmans Van Beuningen. Het kunstwerk kan worden beschouwd als een van de hoogtepunten uit de pre-Eyckiaanse paneelschilderkunst in de Nederlanden.

Brugge (?), Drieluik met de balseming van het lijk van Christus, circa.1410-1420, eikenhout, middenpaneel 31 x 31,9 x 1,9 cm; zijpanelen elk 31 x 12,8 cm, particuliere verzameling.

Het toegezegde driedelige paneel, waarop de Zalving van Christus te zien is met aan weerszijden de heilige Antonius en Johannes de Doper, komt speciaal voor de tentoonstelling uit een Italiaanse privécollectie naar Rotterdam. “Het is heel bijzonder dat een totaal onbekend schilderij uit deze periode opduikt”, aldus Friso Lammertse, conservator van het Boijmans. “Het is bovendien van zeer hoge kwaliteit. De rechterzijvleugel met Johannes de Doper behoort tot de mooiste schilderijen die nog bestaan van de Nederlandse kunst rond 1400.”

Het middenpaneel van het drieluik toont met de balseming van de dode Christus een zelden afgebeeld tafereel. Het werk is volgens internationale kunstexperts rond 1410 in Brugge geschilderd door een onbekende kunstenaar. Er bestaan nog slechts 20 à 30 schilderijen uit deze periode, die in de Nederlanden werden vervaardigd. Vergelijkingen met pre-Eyckiaanse tekeningen, miniaturen uit getijdenboeken en de manier waarop de zalving in beeld is gebracht, doet internationale kunstexperts echter niet twijfelen aan de herkomst van het werk. Het drieluik werd mogelijk in opdracht van een hospitaal gemaakt. De heilige Antonius werd bij ziekte aangeroepen en was de beschermheilige van veel ziekenhuizen. Het schilderij is in goede staat, alleen de Christus in het beeld heeft geleden. Waarschijnlijk omdat hij doorlopend door gelovigen is aangeraakt.

De tentoonstelling De weg naar Van Eyck, met ruim negentig meesterwerken uit de Nederlandse, Franse en Duitse kunst van rond 1400, is vanaf 13 oktober te zien in Museum Boijmans Van Beuningen. Ze belicht hoe en door wie Jan van Eyck (ca. 1390-1441) werd geïnspireerd om te komen tot zijn revolutionaire en realistische stijl.

Share