Muurschilderingen over Utrechtse ontdekkingen

Op een ooit kale muur in Utrecht prijkt nu een schildering over het dopplereffect. Het werk van kunstenaarscollectief De Strakke Hand is het eerste in een nieuwe serie muurschilderingen over baanbrekende ontdekkingen die zijn gedaan in de Domstad.

De Strakke Hand, muurschildering over het dopplereffect. Foto: Evert-Jan Pol.

Het dopplereffect is zo’n ontdekking. Hoewel die naam je misschien niets zegt, weet je heel waarschijnlijk wel wat het is. Je hoort het als er bijvoorbeeld een politieauto of ambulance met loeiende sirenes langsrijdt. De toonhoogte van het geluid daalt hoorbaar nadat het voertuig gepasseerd is.

Detail uit de muurschildering. Foto: Evert-Jan Pol.

De Oostenrijkse wis- en natuurkundige Christian Doppler (1803-1853) beschreef dit effect in 1842, maar het was Christophorus Buys Ballot (1817-1890) die het in 1845 als allereerste experimenteel aantoonde. Deze hoogleraar aan de Universiteit Utrecht leende een trein, zette koperblazers op een open wagon en liet waarnemers langs de spoorlijn het verschil in toonhoogte noteren. Dit alles gebeurde op de indertijd nieuwe spoorlijn tussen Utrecht en Maarssen. Op de gevelschildering – heel toepasselijk langs een spoorlijn – kijkt Buys Ballot toe hoe de trein voorbij rijdt.

De nieuwe serie muurschilderingen is een initiatief van de Utrechtse natuurkundigen Sander Kempkes en Ingmar Swart. Daarmee willen ze belangrijke ontdekkingen door medewerkers van Universiteit Utrecht onder de aandacht brengen. De komende tijd zullen op meerdere plekken in Utrecht muurschilderingen van wetenschappelijke formules verschijnen. Schilders van kunstenaarscollectief De Strakke Hand zullen de steeds aanbrengen.

Share