Museum Speelklok koopt koninklijke speelklok

Nieuws

Museum Speelklok heeft gisteren op een veiling in Parijs een klok gekocht van de koninklijke klokkenmaker Charles Clay. Het Utrechtse museum betaalde er 720.000 euro voor.

 

De Clay-klok.

De Clay-klok uit 1738, collectie Museum Speelklok, Utrecht.

 

Met de aankoop keert de Clay-klok na jaren weer terug naar Nederland. Daar behoorde het stuk al in 1766 tot de collectie van de bekende kunstverzamelaar Gerrit Braamcamp. Later kwam het in bezit van onder anderen Infanta Donna Maria Isabel, de zus van de koning van Portugal. De 2,5 meter hoge speelklok is de enige complete monumentale orgelklok van dit formaat.

De Clay-klok uit 1738 is mede daardoor een zeldzaam topstuk. Er hebben vier vooraanstaande kunstenaars en ambachtslieden samengewerkt aan het vervaardigen ervan. Charles Clay maakte het uurwerk en orgelspeelwerk en George Friedrich Händel was verantwoordelijk voor de muziek. Naar alle waarschijnlijkheid waren John Michael Rysbrack (beeldhouwer van de zilveren figuren) en Jacopo Amigoni (schildering op de wijzerplaat) ook betrokken bij het samenspel.

Charles Clay kreeg in 1723 de aanstelling van klokkenmaker van His Majesty’s board of works aan het hof van George I in London. Tussen 1738 en 1740, de periode waaruit de Clay-klok stamt, bekleedde hij deze functie nog steeds. Er zijn nog zeven andere klokken van Clay bekend waarvan een soortgelijke klok, zonder uur- en speelwerk, in het Kensington Palace in Londen staat.

De Clay-klok.

De Clay-klok uit 1738 (detail), collectie Museum Speelklok, Utrecht.

De klok stond al heel lang bovenaan op de wensenlijst van het museum. Bij het 50-jarig bestaan in 2006 was de creatie het topstuk tijdens de tentoonstelling Royal Music Machines. Nu viert Museum Speelklok zijn zestigste verjaardag en ziet het de aanwinst als het “mooist denkbare cadeau”.

Deze ‘Nachtwacht’ onder de speelklokken is voor het eerst te zien op 13 oktober, tijdens de publieksopening van de vernieuwde vleugel. In de vernieuwde zalen zijn nog meer instrumenten dan voorheen te zien én te horen op onder andere een orgelplein, in een gestileerde huiskamer en een danspaleis.

Share