Museum de Fundatie koopt sleutelwerk Neo Rauch

Museum de Fundatie heeft een sleutelwerk uit het vroege oeuvre van Neo Rauch (1960) gekocht. Het schilderij Tal stamt uit 1999, het jaar waarin de Duitse kunstenaar zijn internationale doorbraak beleefde.

Overzicht met van links naar rechts: Tal, Neujahr en Gewitterfront. Foto: Peter Tijhuis.

Neo Rauch nam in februari 1999 deel aan de fameuze Armory Show in New York en werd daar opgemerkt door Roberta Smith, recensent van de New York Times. Zij prees in die krant Neo Rauch om zijn intrigerende schilderijen en prachtige manier van schilderen.

Zijn werk werd in de Verenigde Staten gezien als onderscheidend. Dat ging met name om Rauchs figuratieve beeldtaal die gestoeld is op zowel DDR-vormgeving als cartoons en popart. Zijn deelname aan de fair in New York bleek belangrijk in Rauchs carrière. Tot dan toe was hij voornamelijk in Duitsland bekend en nu kregen Amerikaanse musea en verzamelaars hem in het vizier. Via de Verenigde Staten brak hij ook door in Europa waar hij in 2002 de Vincent Award kreeg, gevolgd door een reeks belangrijke solotentoonstellingen.

Bij het artikel in de New York Times stond een werk van Neo Rauch afgebeeld dat te zien was tijdens de Armory Show. Dit schilderij uit 1999 heeft ook de titel Tal, maar is kleiner dan het schilderij met dezelfde titel uit hetzelfde jaar, dat Museum de Fundatie nu heeft gekocht. Rauch maakte dat werk na zijn presentatie in New York.

De setting van het schilderij is hetzelfde, maar het formaat is groter en de figuren zijn meer uitgewerkt: ze zijn voorzien van boksbroeken en sneakers. Op de trog op de voorgrond staan de letters TAL, mogelijk geïnspireerd op de containers van megaconcern TAL International in de containerhavens van New York, vlakbij de plek waar de Armory Show plaatsvond.

De kleuren zijn in hoge mate monochroom, een verwijzing naar stripverhalen en mogelijk ook het Amerikaanse color field painting. In Tal zijn verwijzingen naar de biografie van Neo Rauch zichtbaar. Hij verloor zijn ouders, twee kunststudenten van 19 en 21 jaar, bij een treinongeluk toen hij vier weken oud was. De trap als rails en de wieken en stokken als andreaskruizen verwijzen hiernaar. Rauch groeide op bij zijn grootouders in Aschersleben, in de voormalige DDR, herkenbaar in het landschap en de architectuur.

Museum de Fundatie kon Tal kopen voor 650.000 euro, dankzij steun van de BankGiro Loterij, Vereniging Rembrandt en het Mondriaan Fonds. In 2016 kocht de Fundatie al Rauchs Gewitterfront uit dat jaar. Dat schilderij was het uitgangspunt was voor de tentoonstelling Neo Rauch Dromos Schilderijen 1993-2017, waarmee de Fundatie 88.000 bezoekers naar Zwolle trok. Na de tentoonstelling kreeg het museum drie schilderijen in bruikleen (Neujahr door collectie Broere Charitable Foundation, Der Lehrling door Arthouse en Tal). Ook kreeg het toen twee grafische werken (Zeiger en Schilfer).

Neo Rauch is een toonaangevend kunstenaar. Namens Duitsland deed hij in 2001 mee aan de Biënnale van Venetië en in 2004 aan de Biënnale van São Paulo. Hij werkt in een surrealistische stijl, waarin traditie en moderniteit op virtuoze wijze zijn geïntegreerd. Hij spiegelt ons de wereld voor als in een theater, met zelfverzonnen decors en figuren die een rol spelen in een verhaal dat geschiedenis en actualiteit onlosmakelijk met elkaar verbindt. Met zijn composities becommentarieert hij op persoonlijke wijze de complexiteit van het leven in de 20ste- en 21ste-eeuwse maatschappij.

Share