Millet, boeren en Haagse School

Jean-François Millet, De wolkaardster, 1856, Stedelijk Museum Amsterdam (schenking J.H. van Eeghen, Amsterdam).

Recensie

Boeren staan de laatste tijd weer in het middelpunt van de belangstelling. Het is daarom best toepasselijk dat in De Mesdag Collectie momenteel een tentoonstelling is te zien over Jean-François Millet, die bekend staat als dé boerenschilder. De Franse kunstenaar was in de negentiende eeuw baanbrekend met zijn schilderijen over het harde boerenbestaan.

Tekst: Evert-Jan Pol

De Mesdag Collectie is een passende locatie voor deze kleine expositie. Schilder Hendrik Willem Mesdag (1831-1915), oprichter van het museum, was een bewonderaar van Millet en bezat enkele schilderijen, tekeningen en prenten van zijn collega. De verzameling is nog altijd een van de grootste museale collecties van Millet in Nederland. Mesdag en zijn echtgenote Sientje van Houten, die tevens kunstschilder was, beschouwden de Fransman als een van hun grote voorbeelden.

En daarin waren ze niet alleen. Jean-François Millet (1814-1875) was ook een inspiratiebron voor andere kunstenaars van de Haagse School. Met zijn thematiek en sfeer beïnvloedde hij schilders als Jozef Israëls, Anton Mauve en Matthijs Maris. De tentoonstelling Jean-François Millet en de Haagse School laat zien hoe hij hen inspireerde.

Zijn Nederlandse collega’s waardeerden Millet om de manier waarop hij het harde werk op het land en het huiselijke leven daaromheen waardig in beeld bracht. Dit ging geheel tegen de tradities van die tijd in. Net als Millet trokken zij vanuit de stad naar het platteland om daar te schilderen en het ongerepte landschap en het alledaagse dorpsleven in beeld te brengen.

De Mesdag Collectie toont in een intieme presentatie werken van Millet in combinatie met die van schilders van de Haagse School. De toeschouwer kan zo goed zien welke invloed de Franse kunstenaar had op zijn tijdgenoten. In de Nederlandse schilderijen zijn typische Millet-elementen herkenbaar.

Jozef Israëls, Hun dagelijks brood, 1864, Toledo Museum of Art (schenking Edward Drummond Libbey).

Jozef Israëls’ Hun dagelijks brood doet qua thematiek bijvoorbeeld sterk denken aan Het angelus, een van Millets beroemdste werken. Beide schilderijen tonen een boerenechtpaar dat op het veld aan het bidden is, tussen de zware werkzaamheden door. Het angelus is nu overigens te zien in het Van Gogh Museum, in de tentoonstelling Jean-François Millet. Zaaier van de moderne kunst.

De zaaier uit die titel is een ander bekend werk van Millet. Verschillende kunstenaars maakten er een kopie van. Het origineel is onderdeel van de tentoonstelling in het Van Gogh Museum. In De Mesdag Collectie hangt een geheel eigen versie van Matthijs Maris.

De andere aanwezige schilderijen uit de Haagse School zijn wel origineel, al is de invloed van Millet steeds zichtbaar. Naar het voorbeeld van de Franse meester laten ze het echte boerenleven uit de tjd zien, zowel buien op het land als binnen in het huis.

Jean-François Millet en de Haagse School, t/m 5 januari 2020 in De Mesdag Collectie, Den Haag

Waardering: @@@@@@@@@@

Share