Lichtkunst als belevenis in EYE

Recensie

De nieuwe tentoonstelling in filmmuseum EYE is een belevenis. Niet voor niets staat er bij de ingang van de expositieruimte een medewerker die bezoekers voorzichtig waarschuwt voor wat komen gaat.

Door: Evert-Jan Pol

Solid light films van Anthony McCall. Foto: Evert-Jan Pol.

 

Achter de deur wacht de eerste solotentoonstelling van Anthony McCall (1940) in Nederland. De Britse kunstenaar heeft een opmerkelijk oeuvre opgebouwd dat bestaat uit tekeningen, performances en grote installaties die hij solid light films noemt. Deze bewegende lichtsculpturen vormen het zwaartepunt van de expositie.

Ze zijn te zien in een sterk verduisterende ruimte. Die nog eens extra donker lijkt vanwege het felle licht in de zaal ervoor, met tekeningen en foto- en filmwerk van McCall. Vandaar de waarschuwing voor aanvang: de ogen moeten wennen aan de duisternis.

Anthony McCall, Leaving (with Two-Minute Silence), 2006/2008, reeks van 24 werktekeningen, grafiet op papier. Foto: Evert-Jan Pol.

Mensen die lijden aan nyctofobie, ofwel extreem bang zijn in het donker, mijden de expositie daarom beter.  Zij missen dan wel fascinerende kunstwerken die uit weinig meer bestaan dan licht. De uiteenlopende figuren komen uitstekend tot hun recht in de donkere expositiezaal.

In 1973 maakte McCall zijn eerste solid light film. Voor Line Describing a Cone bewerkte hij met een simpele animatietechniek een rol film zodanig dat een witte stip geleidelijk tot een volledige witte cirkel uitgroeit. Hij projecteerde de film in een verduisterde ruimte met daarin voldoende sigarettenrook en stofdeeltjes.

Solid light film van Anthony McCall. Foto: Evert-Jan Pol.

Het stof en de rook – in EYE uiteraard niet van sigaretten – maken van elke lichtkegel een nevelige en schijnbaar ondoordringbare muur. Hoewel ik zelf beter weet, vertellen mijn ogen mijn hersenen dat ik er niet doorheen kan lopen. Het duurt daarom even voordat ik de stap waag en er toch een voet in plaats.

En dat is ook toegestaan. Bezoekers mogen in de verschillende kegels stappen en zo de vorm van de projecties enigszins aanpassen. Menigeen maakt van die mogelijkheid gebruik en duikt erin, meestal om zich te laten fotograferen. De bezoeker wordt op die manier onderdeel van de kunstwerken en dat is precies de bedoeling van Anthony McCall. Hij maakt dynamische kunst die ervaren moet worden.

Anthony McCall – Solid Light Films, t/m 30 november in EYE, Amsterdam

Waardering: @@@@@@@@@@

Share