Lauwe presentatie van waaiers

Recensie

Voordat er ventilators of airco’s bestonden, boden waaiers de nodige verkoeling op warme dagen. Behalve functioneel waren ze ook statussymbolen: hiermee konden vrouwen laten zien hoe rijk ze waren. Van oudsher zijn de verkoelers daarom meestal mooi versierd. Museum Nairac in Barneveld toont een kleine selectie uit de meer recente geschiedenis.

Tekst en foto’s: Evert-Jan Pol

Waaier van zwarte struisvogelveren, 1890-1930, Museum Nairac.

Zelf kocht ik deze zomer voor het eerst een waaier. Want ook tegenwoordig geldt: wie geen ventilator heeft, moet toch wat. En een beetje waaier is vaak heel mooi, dus als je hem even niet nodig hebt, kan hij bijvoorbeeld aan de muur pronken. Of in een vitrine, zoals in de tentoonstelling in het Barneveldse museum.

De expositie toont waaiers van uiteenlopende materialen. De meest gangbare zijn – ook tegenwoordig – papier en hout. Maar als je echt iets bijzonders wilde, kon je een exemplaar ook laten maken van ivoor, struisvogelveren en buffelhuid.

Waaiers lenen zich ook uitstekend voor reclamedoeleinden, blijkt uit de presentatie. Zo gaf de Parijse nachtclub Le Grand Teddy in de jaren 20 van de vorige eeuw waaiers weg aan gasten. Met daarop het interieur van de horecagelegenheid, inclusief dansende mensen en strijkorkest.

Enkele reclamewaaiers (met de klok mee: Le Grand Teddy, 1925-1929; Champagne Irroy, 1915-1922 en Dry Monopole), collectie Museum Nairac.

Begeleidende teksten op A4’tjes vertellen over enkele waaiers iets meer. Echter had ik graag ook meer willen weten over de geschiedenis van de waaier in het algemeen en over het gebruik ervan in de loop der eeuwen. Vroeger was de waaier bijvoorbeeld ook een communicatiemiddel. Zo kon een dame bepaalde signalen geven. Als ze de open waaier met twee handen vasthield, had een aanbidder geen schijn van kans. Dit betekent namelijk: vergeet me.

In de tentoonstelling blijft het voornamelijk bij een overzicht van waaiers, waarvan sommige zeker zeer fraai zijn. Maar door de beperkte achtergrondinformatie is het geheel toch wat summier. Het is minder verfrissend dan het had kunnen zijn. Het blijft nu een beetje lauwtjes.

Wonderlijke Waaiers, t/m 21 september in Museum Nairac, Barneveld

Waardering: @@@@@@@@@@

Share