Kunstwerk van de week: Zwarte Parijse kat

Kunst is er in verschillende vormen: schilderijen, beelden, installaties, om er maar enkele te noemen. Het ene werk verdwijnt snel weer uit de herinnering, het andere blijft je bij. In deze zomerserie (seizoen 2) beschrijven we elke week één bijzonder kunstwerk in een museale collectie. Deze week: Affiche voor de tournee van Le Chat Noir van Théophile Alexandre Steinlen in het Van Gogh Museum.

Tekst: Evert-Jan Pol

Gisteren was het Internationale Kattendag en stonden de sociale media vol met kattenplaatjes. In enkele Nederlandse bioscopen konden bezoekers zelfs genieten van kattenfilmpjes op het grote witte doek. Ik doe vandaag nog een duitje in de kattenbak, met een ode aan een van de bekendste kunstkatten: Le Chat Noir van Théophile Alexandre Steinlen.

Zelf ben ik een groot kattenliefhebber; ik heb het in me te verworden tot een mannelijke variant van een crazy cat lady. Een flink deel van mijn leven was ik echter allergisch voor katten en kon ik tot mijn spijt niet in hun buurt verkeren. Sinds ik dat plots niet meer ben, haal ik de schade dubbel en dwars in. Ik knuffel alle katten die ik tegenkom (mits ze dat toelaten) en inmiddels huppelt hier een poes door het  huis.

Théophile Alexandre Steinlen, Affiche voor de tournee van Le Chat Noir, 1896. Foto: Van Gogh Museum, Amsterdam.

Katten behoren tot de populairste huisdieren in Nederland; met zijn allen hebben we er zo´n 2,6 miljoen. Niet zo verwonderlijk daarom dat de viervoeters ook niet zelden in de kunst opduiken.

Sommige kunstenaar staan vooral bekend om hun voorstellingen van katten. De Nederlandse kunstenaar Henriëtte Ronner-Knip (1821-1909) was bijvoorbeeld een ware meester op het gebied van kattenschilderijen. En in het oeuvre van de Frans-Zwitserse kunstenaar Théophile Alexandre Steinlen (1859-1923) was de kat een graag geziene gast. Hij tekende en schilderde katten en sneed ze uit hout.

Zijn bekendste kat is zonder twijfel die op het affiche voor de Parijse nachtclub Le Chat Noir. Op de poster vereeuwigde hij in 1896 de kat waarnaar oprichter Rodolphe Salis zijn club had vernoemd: een zwarte straatkat.

Le Chat Noir is een van de bekendste kunstkatten. Wellicht komt dat door zijn kenmerkende sierlijke en ietwat arrogante zittende houding, met zijn hoofdje naar rechts gedraaid. Telkens als onze lapjeskat op die manier ergens plaatsneemt, moet ik aan dit affiche denken. Het kunstwerk staat in mijn geheugen gegrift.

Wat: Affiche voor de tournee van Le Chat Noir (1896)

Waar: Van Gogh Museum

Wie maakte het: Théophile Alexandre Steinlen

Meer kunstwerken in deze serie

Share