Kunstbroeders uit de romantiek

Expositie

Museum Jan Cunen in Oss staat stil bij een van de meest gewaardeerde schildergeslachten uit de romantische periode: de neven en achterneven uit de wijdvertakte familie Kruseman. Voor het eerst in de geschiedenis zijn circa zestig werken van hoge kwaliteit van vijf leden van deze familie samen in één tentoonstelling.

Hendrik Dirk Kruseman van Elten, Landschap bij regenachtig weer. Penseel in water- en dekverf, 266 x 482 mm, collectie Teylers Museum, Haarlem.

 

Kunstenaarsgeslachten komen binnen de Nederlandse kunstgeschiedenis veelvuldig voor. Veelal werd, en wordt, het vak van vader op zoon doorgegeven. Het schildergeslacht Kruseman vormt hierop een uitzondering: Cornelis, Jan Adam, Fredrik Marinus en Hendrik Dirk zijn (achter-)neven van elkaar. Alleen Jan Theodoor is de zoon van Jan Adam.

In de negentiende eeuw waren deze schilderende familieleden allen bekende en gewaardeerde kunstenaars. Ieder van hen zocht en vond zijn eigen artistieke weg. Zo liet Cornelis zich inspireren door roemrijke Italiaanse voorgangers, portretteerde Jan Adam de fine fleur van de Nederlandse samenleving, verloor Fredrik Marinus zich in de natuur, werkte Jan Theodoor graag op zee en haalde Hendrik Dirk zijn inspiratie uit het Nederlandse én Amerikaanse landschap. De werken vormen zo een samenvatting van de tijdgeest, romantiek verpakt in Hollands realisme.

De expositie leidt de bezoeker langs een keur aan romantische portretten en andere werken. Als hoogtepunt noemt Museum Jan Cunen een staatsieportret van koning Willem II, samen met een portret van zijn echtgenote Anna Paulowna. Ook hangen er idyllische landschappen, Italiaanse volkstaferelen, historische scènes, kleurrijke zeegezichten en etsen van landschappen.

Jan Adam Kruseman, De wijze en de dwaze maagd, 1848. Doek, 97 x 77 cm, collectie Museum Jan Cunen Oss.

De tentoonstelling bevat werk uit collecties van musea en particuliere verzamelaars in binnen- en buitenland. Bijzonder, aldus het museum, is de aanwezigheid van het Portret van de operazangeres Amalia Schütz als Desdemona van Cornelis Kruseman (1797-1857) uit 1825. De dame aan de harp, Desdemona, is de vrouwelijke hoofdpersoon uit de opera Othello van Rossini. De verblijfplaats van dit schilderij was lang onbekend. Het komt nu in bruikleen uit een particuliere verzameling in Frankrijk.

Ook te zien, is het Portret van Willem II door Jan Adam Kruseman (1804-1862). Het kapitale werk hangt doorgaans in een voor het publiek gesloten zaal van de Tweede Kamer der Staten Generaal te midden van andere portretten van de koninklijke familie. De verschillende bruiklenen schetsen samen een beeld van de romantiek én van de veelzijdigheid van de leden van de familie Kruseman.

Kruseman. Kunstbroeders uit de romantiek t/m 15 maart 2015 in Museum Jan Cunen, Oss

Share