Kunst op zijn Drents

Houd je van kunst en cultuur én heb je interesse in de Drentse taal? Dan is het boekje 100 x Kunst op zien Drents misschien wel iets voor jou. Daarin staan honderd voorwerpen uit de collectie van het Drents Museum, met daarbij steeds de Drentse benaming.

Reinhart Dozy (1880-1947), Dorpsfeest te Elp.

Conservator Annemiek Rens van het museum kwam op het idee voor het boekje. “Ik zag in een winkel de boekjes 101 x Kunst op z’n Grunnigs van het Groninger Museum en 111 x Keunst op syn Frysk van Museum Belvédère en ik dacht: dat moeten we in Drenthe ook hebben”, vertelt ze aan Dagblad van het Noorden. Huus van de Taol, een organisatie die zich inzet voor de Drentse taal, bleek bereid te helpen bij het uitgeven ervan. Het Drents Museum koos voor honderd stukken, want 101 en 111 vond Rens maar rare getallen.

In het boek staan honderd foto’s van uiteenlopende objecten. Ze variëren van sieraden tot meubels en van schilderijen tot keramiek. Met de uitgave wil het museum in de eerste plaats laten zien hoe divers de collectie is. Behalve aan kunst besteedt het namelijk ook ruim aandacht aan geschiedenis. Bij elke afbeelding staat een Drents woord dat verwijst naar het voorwerp. Bij een foto van het Meisje van Yde staat bijvoorbeeld wichie, het Drentse woord voor meisje. Een vrouw op een schilderij van Matthijs Röling is naokend (naakt). En een kubistsisch stilleven van Jan Sluijters is neimoods, ofwel modern. De teksten zijn wellicht geschreven aan een schriefbero (bureau of schrijftafel).

Jan Sluijters (1881-1957), Kubistisch stilleven met Delftse vazen, 1917.

Julius van Sande Bakhuyzen, Rustende koeienhoeder aan oever van door bomen omzoomde waterkant.

Voor wie de Drentse taal niet machtig is, staan onder de Drentse benaming steeds de vertalingen in het Nederlands, Engels, Frans, Duits en Chinees. Het boek is dus ook geschikt voor anderstalige bezoekers van het museum. En eveneens voor taalliefhebbers, die verschillen en overeenkomsten tussen de vertegenwoordigde talen kunnen ontdekken.

Omslag van Kunst op zien Drents, met het schilderij Stay tuned or live van Jans Muskee, bij het woord baankie.

Pries bijvoorbeeld, lijkt op prijs, price, prix en Preis in respectievelijk het Nederlands, Engels, Frans en Duits. En kold, Drents voor koud, klinkt praktisch hetzelfde als het Engelse woord cold. Het Drentse woord voor bonbons wijkt daarentegen enorm af: slik. En schoft kan ook in het Drents een scheldwoord zijn, maar het betekent eveneens pauze.

Het boekje bewijst dat je aan de hand van een museumcollectie heel goed iets over een andere taal kunt leren. Renate Snoeijing, directeur van Huus van de Taol, is tevreden over hoe de uitgave de verbinding legt tussen kunst en taal. “Ik bin slim wies mit hoe as kunst en taol samenkomt in dit schiere boek“.

100 X Kunst op zien Drents is een uitgave van Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum en kost € 10.

Lees ook: Kunst op zien Drents

Share