Jeff Koons’ Gazing Ball Painting: meesterwerk of niet?

Recensie

“Ik ben opgegroeid in Pennsylvania en daar hebben heel veel mensen een gazing ball in hun voortuin”, vertelt kunstenaar Jeff Koons (1955) vlak voor de onthulling van een van zijn Gazing Ball Paintings in De Nieuwe Kerk Amsterdam. Hij zag ze dus vaak en keek er veel naar. Want: “Je móét er wel naar kijken. Het stimuleert je zintuigen.”

Tekst en foto’s: Evert-Jan Pol

Jeff Koons, Gazing Ball (Perugino Madonna and Child with Four Saints) (detail), 2014-15.

Hij raakte zo gefascineerd door die tuinornamenten dat hij ze een grote rol gaf in zijn oeuvre. Sinds 2014 maakte hij niet minder dan 35 zogeheten Gazing Ball Paintings: steeds een kopie van een klassiek meesterwerk, met daarvoor een kobaltblauwe glazen bol.

Voor het werk dat in De Nieuwe Kerk hangt, nam hij Madonna en kind met vier heiligen (1500-1501) van Pietro Perugino als voorbeeld. Koons en zijn assistenten schilderden het minutieus na met duizenden verschillende handgemengde kleuren. Ook ditmaal plaatste hij er een blauwe bol voor, die het werk reflecteert en iedereen die ernaar kijkt.

Jeff Koons, Gazing Ball (Perugino Madonna and Child with Four Saints), 2014-15.

Koons versie heet Gazing Ball (Perugino Madonna and Child with Four Saints) en is het zevende deel van de serie Meesterwerk in De Nieuwe Kerk. In die reeks zet de instelling sinds 2011 jaarlijks één beroemd kunstwerk tijdelijk in de schijnwerpers. Steevast zijn dit werken met een – soms onverwachte – religieuze of spirituele lading.

Die spirituele lading heeft het Gazing Ball-schilderij absoluut, maar of het echt past binnen de serie is de vraag. Het is immers een kopie van een bestaand werk. Een zeer goede kopie, maar toch. Enkel de glazen bol is een originele toevoeging van de kunstenaar. Maar of dat genoeg is om de installatie het predicaat meesterwerk mee te geven?

En vergeleken bij voorgaande edities is de presentatie een beetje mager. Het werk hangt er, en dat is het dan. Bill Viola, de enige andere nog levende kunstenaar van wie werk in deze serie is opgenomen, pakte bijvoorbeeld iets meer uit. Koons sprak nog wel een gratis audiotour in.

Toegegeven: Koons’ Gazing Ball Painting komt in de kerk bijzonder goed tot zijn recht. Het indrukwekkende interieur weerspiegelt in de blauwe bol en wordt zo onderdeel van de installatie. Maar van een spectaculaire kunstenaar als Jeff Koons mag je wel iets meer verwachten.

Meesterwerk 2018 – Jeff Koons, t/m 8 april in De Nieuwe Kerk Amsterdam

Waardering: @@@@@@@@@@

Share