Jaaroverzicht 2018

Het jaar is bijna voorbij en dus kijken we terug op de afgelopen twaalf maanden. Dit doen we aan de hand van enkele van de best gelezen artikelen in 2018. Wat gebeurde er zoal in de culturele wereld?

Tekst: Evert-Jan Pol

Museumpas.

Het best gelezen verhaal ging over de introductie van de Museumpas in België, vergelijkbaar met de Museumkaart in Nederland. Ook Belgen kunnen nu in eigen land met één kaart verschillende musea gratis bezoeken.

De Nederlandse Museumkaart kwam dit jaar zelf in het nieuws omdat de Belastingdienst via de rechter gegevens van een kaarthouder opeiste. De Museumvereniging weigerde dit, maar kreeg uiteindelijk ongelijk.

De Museumkaart bestaat al 37 jaar en geeft inmiddels toegang tot ruim 400 musea. Met die kaart konden kunstliefhebbers bijvoorbeeld naar het Frans Hals Museum, dat sinds dit jaar uit twee locaties bestaat. De Hallen Haarlem hoort er nu ook bij en heet Frans Hals Museum Hal. Op twee locaties biedt het museum naar eigen zeggen drie ‘smaken’: oude kunst, hedendaagse kunst en fusion, ofwel een mix van oude en hedendaagse of moderne kunst.

Nieuw dit jaar is het Marius van Dokkum Museum in Harderwijk. Het is genoemd naar en toont uitsluitend werk van Marius van Dokkum, die daarmee de enige nog levende kunstenaar is met een eigen geregistreerd museum in Nederland.

Marius van Dokkum Museum. Foto: Evert-Jan Pol.

Er was ook minder goed museumnieuws. Museum Oud Amelisweerd in Bunnik ging failliet en moest de deuren sluiten. Het museum toonde zijn eeuwenoude behangcollectie in combinatie met het hedendaagse werk van Armando. Die zelf dit jaar overleed. Over hem verscheen postuum ook nog een film.

Afgelopen jaar programmeerden de verschillende musea weer uiteenlopende tentoonstellingen, die niet zelden veel bezoekers trokken. Kunsthal Rotterdam had twee heel populaire exposities: Actie <-> Reactie en Hyperrealisme Sculptuur. De uiterst realistische beelden uit laatstgenoemde expositie riepen uiteenlopende reacties op. En waren alle beelden wel echt beelden? Jochem Myjer was er in elk geval kortstondig ook één.

Ron Mueck, A Girl (detail), 2006, Scottisch National Gallery of Modern Art. Foto: Evert-Jan Pol.

In Teylers Museum is nog heel even een grote expositie met tekeningen van Leonardo da Vinci te zien. De Britse koningin Elizabeth leende daar enkele werken voor uit. En het Vaticaan gaf een schilderij van Caravaggio in bruikleen aan het Centraal Museum. Dat is te zien in een tentoonstelling over de caravaggisten.

Leonardo da vinci. Buste van een toornige man met een enorme kin tegenover de buste van een ingetogen vrouw met een misvormd gezicht, ca. 1485-90, The Royal Collection / HM Queen Elizabeth II.

Museum de Fundatie in Zwolle bracht beelden van Alberto Giacometti en Lynn Chadwick samen, twee van de belangrijkste naoorlogse beeldhouwers. De in Nederland woonachtige Spaanse kunstenaar Lita Cabellut heeft momenteel nog een overzichtstentoonstelling in Museum Jan van der Togt. En Stedelijk Museum gaf het duo Studio Drift ruim baan.

Lynn Chadwick, Leeuw II, 1990, The Estate of Lynn Chadwick & Blain|Southern. Foto: Evert-Jan Pol.

In het Rijksmuseum waren Rembrandts Marten en Oopjen voor het eerst sinds hun aankoop door dat museum en het Louvre en voor het eerst na hun restauratie onderdeel van een tentoonstelling. In High Society kregen ze gezelschap van andere welgestelde personen die zich ooit ten voeten uit – van top tot teen dus – lieten portretteren door grote meesters.

(Tekst gaat verder onder de foto’s)

Escape game in het Rijksmuseum. Foto: Evert-Jan Pol.

Jeff Koons, Gazing Ball (Perugino Madonna and Child with Four Saints) (detail), 2014-15. Foto: Evert-Jan Pol.

In datzelfde Rijksmuseum kon je dit jaar ook iets heel anders doen. Het ontwikkelde een escape game, die de deelnemers door het hele gebouw voert. Wegens succes is de game ook deze kerstvakantie te spelen.

Maar wat ook de reden is van je museumbezoek, probeer wel alles heel te houden. Daar slaagde een bezoeker van De Nieuwe Kerk in Amsterdam niet in. Hij raakte de blauwe glazen bal uit Jeff Koons’ werk Gazing Ball aan, die daardoor uit elkaar spatte. Het beschadigde werk is een van de Gazing Ball Paintings die Jeff Koons sinds 2014 maakt. Steeds gaat het om een kopie van een klassiek meesterwerk, met daarvoor een kobaltblauwe glazen bol. Dit exemplaar stond dit jaar centraal in de serie Meesterwerk in De Nieuwe Kerk.

Jeff Koons was not pleased. Dus als je het komende jaar een museum bezoekt, denk er dan om: wees voorzichtig.

Share