Illusie en werkelijkheid in de kunst

Expositie

In het laatste kwart van de negentiende eeuw was het naturalisme een van de dominante stromingen in de schilderkunst. Deze fotografische stijl was grensoverschrijdend en waaierde uit over heel Europa en de Verenigde Staten. Met meer dan vijftig werken van veelal enorme afmetingen geeft het Van Gogh Museum een indruk van deze stroming.

 

Fernand Pelez, Grimassen en miserie – De acrobaten (Grimaces et misère – Les Saltimbanques), 1888, Petit Palais, Musée des Beaux-Arts de la Ville de Paris, Parijs.

 

Het naturalisme in de schilderkunst, destijds geliefd onder kunstenaars, kunstliefhebbers en het grote publiek, had betrekking op onderwerpen uit het dagelijks leven. Kunstenaars trachtten de werkelijkheid zo dicht mogelijk te benaderen en maakten veelvuldig gebruik van fotografie. De centrale thema’s binnen het naturalisme zijn onder meer arbeid, religie en jeugd. De schilders namen vaak eenvoudige boeren als onderwerp of het harde leven van de arbeiders in de steden. De stijl van schilderen was bijzonder gedetailleerd en de werken lijken haast momentopnamen uit het echte leven.

 

Thomas Anshutz, Middagpauze van de metaalarbeiders, 1880, The Fine Arts Museums of San Francisco, schenking van Mr. en Mrs. John D. Rockefeller 3rd.

 

Parallel aan deze expositie, die vandaag opent, is ook de presentatie Vincent van Gogh en het naturalisme te zien. Van Gogh was een groot bewonderaar van de kunstenaars van het naturalisme. In zijn brieven aan Theo roemde hij vaak de thema’s die zij gebruikten en de manier waarop zij werkten. Van Gogh verzamelde ook illustraties van schilderijen van deze meesters. Zij vormden voor hem een belangrijke bron van inspiratie. Dit is goed terug te zien in de selectie vroege schilderijen en tekeningen die tentoongesteld worden.

Illusie en werkelijkheid. Naturalistische schilderijen, foto’s en film, 1875-1918 / Vincent van Gogh en het naturalisme, beide t/m 16 januari in het Van Gogh Museum, Amsterdam

Share