Het Schilder-Boeck in de film

Rijksmuseum Twenthe laat zien hoe de traditie van het zeventiende-eeuwse historiestuk voortleeft in de cinema. In de tentoonstelling Rewind: verbeelding van het verleden van Gerard de Lairesse tot Brad Pitt combineert het schilderijen met stills uit hedendaagse spektakelfilms.

Philips Wouwerman, Veldslag, c.1655-1660, doek, 127 x 245 cm, Mauritshuis, Den Haag. Gecombineerd met filmstill uit 300, 2006.

Ordonnantie, Attitude en Affecten zijn termen waar je niet direct aan denkt bij de actiescènes met Brad Pitt in Troy. Toch zijn het deze begrippen, afkomstig uit het Schilder-Boeck van Karel van Mander (1604), die de hedendaagse cinematografie bepalen. Schikking van de figuren (ordonnantie), lichaamshouding (attitude) en het uitdrukken van emoties (affecten), liggen ten grondslag aan de beeldtaal van de moderne Hollywoodproducties. Deze ‘succesformule’ van Van Mander dient vandaag de dag hetzelfde doel als in de zeventiende eeuw: het verhaal en de emoties zo levendig mogelijk overbrengen.

In de tentoonstelling Rewind. De verbeelding van het verleden van Gerard de Lairesse tot Brad Pitt laat curator Maaike Roozenburg zien hoe de formule van Van Mander zowel in historiestukken als in de hedendaagse film wordt toegepast. Roozenburg doet dat aan de hand van historiestukken uit het Mauritshuis en Rijksmuseum Twenthe en levensgrote filmbeelden uit films als Troy (2004).

Rewind. De verbeelding van het verleden van Gerard de Lairesse tot Brad Pitt, t/m 1 september 2013 in Rijksmuseum Twenthe, Enschede

Share