Het geheim van de lijn

Claude Mellan, De zweetdoek van H. Veronica, gravure, 1649.

In de serie Meesterwerken op papier presenteert het Rijksmuseum Het geheim van de lijn. Dit is een kleine tentoonstelling van achttien zestiende- en zeventiende-eeuwse prenten en tekeningen uit eigen collectie. Deze werken tonen de vele artistieke mogelijkheden van de lijn.

Tekenen – maar ook etsen en graveren – begint met het zetten van lijnen. Met lijnen kan een kunstenaar vrijwel alles uitdrukken. Een enkele omtreklijn bepaalt een vorm. Dicht op elkaar geplaatste arceringen leveren licht- en donkercontrasten op waarmee lichtval en volume kan worden weergegeven.

Een van de topstukken op de expositie is een gravure van Claude Mellan. Met uiterste concentratie sneed hij in één ononderbroken spiraal het gelaat van Christus in de koperplaat. Andere kunstenaars gebruikten juist losse, snel getrokken lijnen om beweging of zelfs gemoedstoestanden te suggereren.

Rembrandt ontbreekt uiteraard niet. Volgens Huigen Leeflang, conservator prenten van het Rijksmuseum was hij namelijk de meester van de veelzeggende lijn. “Zijn vermogen om met enkele streken een gezichtsuitdrukking of lichaamshouding te treffen is eigenlijk nooit geëvenaard.”

Meesterwerken op papier: Het geheim van de lijn, t/m 19 september in de Philipsvleugel van het Rijksmuseum, Amsterdam

Share