Hedendaagse foto vervangt 19de-eeuws schilderij Millet

Het schilderij Hagar en Ismaël (1848-1849) van Jean-François Millet uit De Mesdag Collectie in Den Haag is tot eind januari 2018 te zien in een overzichtstentoonstelling van de Franse kunstenaar in Lille. Omdat de lijst te fragiel en te groot is om mee te laten reizen hangt deze nog steeds op de oorspronkelijke plek. Het museum vroeg fotograaf Hellen van Meene daarom of ze een eigentijdse versie kon maken van het Bijbelse thema op het schilderij. Het resultaat, Hagar, Abraham en een engel van God, prijkt nu in de monumentale, originele lijst.

Hellen van Meene, Hagar, Abraham en een engel van God, Foto, 2017.

Het schilderij van Millet heeft waarschijnlijk altijd op dezelfde plek in De Mesdag Collectie gehangen sinds de oprichting in 1887 door Hendrik Willem Mesdag. Omdat het werk 147 bij 237 centimeter meet, is dat volgens het museum de enige wand waarop het tot zijn recht komt. Het doek is ook een sleutelwerk in het oeuvre van Millet, waardoor het de interesse van andere musea wekt als bruikleen voor grote, internationale exposities. De foto van Van Meene, die het schilderij tijdelijk vervangt, is even groot.

Jean-François Millet (1814 – 1875) schilderde zijn Hagar en Ismaël in 1848 in opdracht van de Franse regering, die de Bijbelse vertelling graag verbeeld zag. Het verhaal beschrijft hoe het dienstmeisje Hagar een zoon kreeg van Abraham, omdat zijn vrouw Sara kinderloos bleef. Toen Sara toch een zoon kreeg, stuurde Abraham Hagar en haar kind Ismaël de woestijn in.

Jean-François Millet, Hagar en Ismaël, 1848-1849, De Mesdag Collectie, Den Haag.

Millet schilderde het moment waarop Hagar zich afkeert van haar zoon. Zij wil hem niet zien sterven van de dorst. Hij concentreerde alle aandacht op de figuren. Zo gaf hij de essentie van het verhaal weer: het menselijke lijden. Millet zou het schilderij nooit helemaal afmaken, waarschijnlijk onder meer door zijn vertrek naar het Franse dorp Barbizon.

Fotografe Hellen van Meene (1972) combineerde in haar interpretatie de twee momenten: Abraham die Hagar (zittend) de woestijn instuurt, en een engel van God (staand, achter Hagar) die zich over Hagar ontfermt. Ismaël is getrouw aan de Bijbel niet afgebeeld, maar ‘onder een struik’ achtergelaten.

Van Meene is met name bekend vanwege haar foto’s van tienermeisjes. Afgelopen jaar begon ze aan een nieuwe serie rondom het thema vrouwen met baarden. Dit nieuwe werk neemt ze in deze serie worden op.

Share