Groninger Museum pronkt met schotel Cornelis Pronk

Nieuws

De porseleincollectie van het Groninger Museum is uitgebreid met een schotel ontworpen door de Amsterdamse kunstschilder Cornelis Pronk (1691-1759). Het object een schenking van de familie Clevering uit Den Andel.

Het museum noemt de aanwinst van internationaal belang. De schotel laat namelijk zien “hoe Oosters porselein in een steeds veranderende wisselwerking met Europa het modebeeld en de inrichting van het Westerse interieur bepaalde”.

In 1734 kreeg Cornelis Pronk van de directie van de Verenigde Oostindische Compagnie, Heren XVII, de opdracht een serie tekeningen te maken voor serviezen van porselein. Die vervolgens in China geproduceerd zouden worden. Van de vier verschillende ontwerpen die Pronk maakte is De Parasoldames het bekendst. Het Rijksmuseum bezit het originele ontwerp.

 

Grote schotel versierd met een voorstelling van De Parasoldames, naar een ontwerp van Cornelis Pronk (1692-1759) in Japans Imari, circa 1737-1740, porselein, diameter 38.5 cm. Collectie Groninger Museum, schenking van de Erven Clevering, Den Andel.

Grote schotel versierd met een voorstelling van De Parasoldames, naar een ontwerp van Cornelis Pronk (1692-1759) in Japans Imari, circa 1737-1740, porselein, diameter 38.5 cm. Collectie Groninger Museum, schenking van de Erven Clevering, Den Andel.

 

Het toont een zogenaamde chinoiserie, een semi-Chinese voorstelling van twee Chinese vrouwen aan een waterkant met riet en waadvogels. De meest rechtse vrouw houdt een grote parasol met linten omhoog tegen de zon. Pronk was hiermee heel modieus, want dergelijke Chineesachtige voorstellingen waren toen in Europa heel gewild in de decoratieve kunst.

Het Groninger Museum wijdde in 1980 een tentoonstelling aan alle varianten van dit Pronkporselein. Dit zette het type internationaal op de kaart en het museum heeft sindsdien geprobeerd een eigen collectie Pronkporselein op te bouwen. Een van de pronkstukken in die tentoonstelling was een grote schotel van de Japanse variant met een doorsnede van bijna 40 centimeter.

Japanse borden met dit onderwerp waren wel bekend, maar niemand had ooit zo’n grote schotel gezien. Die bewees dat er in Japan niet alleen tafelgoed was besteld, maar ook schotels om spijzen mee op te dienen. Na de expositie ging de schotel terug naar de eigenaar, de familie Clevering in Den Andel.

De erven van de voormalige bezitter laten de collectie porselein en kunst van hun ouders veilen. Dat gebeurt vanaf 11 oktober bij veilinghuis Omnia in Kolham. De veilinghouder, bekend met de voorgeschiedenis van de schotel en ook op de hoogte van de bescheiden Pronkporseleincollectie van het Groninger Museum, deed met succes een beroep op de erven om de schotel aan het museum te schenken. De schotel van Pronk pronkt vanaf dinsdag 18 oktober in het Groninger Museum.

Share