Gouden Koets gaat naar Amsterdam Museum

De Gouden Koets is volgend jaar te zien in het Amsterdam Museum. Dit is de eerste keer dat het publiek de beroemde koets kan bewonderen na de grote restauratie die in 2016 begon.

Detail van de Gouden Koets. Foto: Amsterdam Museum.

Het museum krijgt het rijtuig in bruikleen voor de tentoonstelling Gouden Koets – Geschenk van Amsterdam. Die opent in juni en zal te zien zijn tot en met oktober 2021. Dat betekent dat de koets ook volgend jaar niet meerijdt tijdens Prinsjesdag

De inwoners van Amsterdam schonken de Gouden Koets in 1898 aan koningin Wilhelmina, toen zij op achttienjarige leeftijd werd ingehuldigd. Er werkten meer dan twaalfhonderd ambachtslieden aan de koets. Zo hielpen de weesmeisjes uit het Burgerweeshuis, de huidige locatie van het Amsterdam Museum, mee aan het borduren van de kussens in de koets.

Amsterdam Museum laat in de tentoonstelling de rijke geschiedenis van de Gouden Koets zien. En staat dan ook stil bij de kritiek op het rijtuig. Op een van zijpanelen prijkt een voorstelling waarin halfnaakte zwarte mensen buigen voor een witte vrouw op een troon en haar geschenken brengen. Veel mensen vinden dat een racistische afbeelding.

De Gouden Koets krijgt een plek op de grote binnenplaats. De grote ramen in de zalen rondom geven zicht op het rijtuig. Daardoor krijgen de bezoekers steeds een andere blik op het veelbesproken voertuig. Op de binnenplaats zelf is de koets van dichtbij te bewonderen.

Nicolaas van der Waay, Ontwerptekening voor paneel de Hulde van de Koloniën voor de Gouden Koets, 1898. Bron: Stadsarchief Amsterdam.

In de zes zalen van het Amsterdam Museum vertelt de expositie verhalen vanuit verschillende perspectieven. Geen object laat beter de relatie zien tussen het koningshuis en het volk. Zo was de koets aanwezig op feestelijke momenten, zoals het huwelijk van Wilhelmina en Prins Hendrik in 1901, de doopplechtigheid van de jonge prinses Beatrix en de uitbundige vieringen van de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog.

Maar de Gouden Koets was tevens een symbool van protest. Om uiteenlopende redenen gooiden mensen de afgelopen eeuw rook-, verf- en waterbommen naar de koets. Ook het afgelopen decennium is er kritiek op de Gouden Koets, die weer extra relevant is in het kader van de huidige Black Lives Matter-protesten.

Share