Frans Hals Museum koopt schilderij Gerrit Berckheyde

Het Frans Hals Museum heeft een schilderij van Gerrit Berckheyde aangekocht. Gezicht op Bakenessergracht met brouwerij de Passer en de Valk uit 1662 is het vroegst bekende gezicht op Haarlem van deze schilder. Het is bovendien het enige bekende schilderij waar genoemde bierbrouwerij op staat.

Na een vermelding in de inventaris van de bierbrouwerij in 1713 was dit schilder onvindbaar totdat het recentelijk opdook in een Zwitserse particuliere collectie. Door de aankoop is het werk nu dus voor het eerst publiekelijk te zien.

Gerrit Berckheyde, Gezicht op de Bakenessergracht met brouwerij de Passer en de Valk, 1662. Foto: Ton van der Heide.

Het wapen van brouwerij De Passer en de Valk, gelegen aan de Bakenessergracht is centraal afgebeeld. De brouwer is samen met zijn vrouw en medewerkers in de schaduw op de kade weergegeven.

In dit gezicht op de Bakenessergracht toonde de jonge Berckheyde (hij was 24) zijn kwaliteiten. Met gevoel voor lichtval, vorm en ritme contrasteerde de schilder zijn compositie. Terwijl aan de zonovergoten rechterwal een eenvoudige meid zwijgzaam haar mop in het water dompelt, is het aan de schaduwrijke linkerwal een drukte van belang. Biervaten uit de brouwerij worden overgeladen op een boot, en de brouwer, vergezeld van zijn vrouw, geeft de schipper de laatste instructies voor transport.

Haarlem stond bekend om zijn brouwerijen, en dat gegeven maakt dit schijnbaar ongedwongen kijkje in de vroegmoderne industrie van de stad extra aantrekkelijk, aldus het Frans Hals Museum in een persbericht. Opvallend is Berkcheydes keuze om de brouwer en zijn brouwerij grotendeels in schaduw te hullen. Het licht valt aan de rechterwal op de eenvoudige dienstmeid.

Al tijdens zijn leven oogstte de Haarlemse schilder Gerrit Berckheyde (1638-1698) veel roem met zijn nauwgezette stadsgezichten, met name van Haarlem en Amsterdam. Het Frans Hals Museum bezit een belangrijke collectie werken van Gerrit en zijn eveneens schilderende broer Job (1630-1693).

Share