Fotografische ode aan de vrouw

Paraplujuffrouw Adriana van Gulik-de Kok verwelkomt bezoekers.

Recensie

Bijna iedereen heeft tegenwoordig wel een foto van zichzelf; niets bijzonders. In de begindagen van de fotografie grafie was dat wel ander. En mensen die de gevoelige plaat haalden, waren voornamelijk mannen. Een vrouw op een foto was in die tijd een zeldzaamheid. Maar dat veranderde, blijkt uit een tentoonstelling in Stadsmuseum Woerden.

Tekst en foto’s: Evert-Jan Pol

De expositie bestaat uit een leuke mix van studiofoto’s, beelden van gezinnen of damesclubjes en  vrouwen in werksituaties. Soms zijn de vrouwen het onderwerp van de foto, maar vaker staan ze er toevallig op, bijvoorbeeld in straatgezichten. De foto’s maken nieuwsgierig. Wie waren deze vrouwen en wat deden ze in het dagelijks leven? Van veel van de geportretteerden is dat bekend: hun verhalen staan beschreven in het boekje dat de bezoeker mag lenen.

Zoals dat van Adriana van Gulik-de Kok, vereeuwigd op een van de weinige ‘actiefoto’s in de tentoonstelling. Met een tiental paraplu’s onder haar arm loopt ze door de straten van Woerden. De markante verschijning stond in de eerste helft van de vorige eeuw bekend als de paraplujuffrouw. Ze verkocht paraplu’s en repareerde ze. Dagelijks belde ze aan bij huizen. “Dag mevrouw, hebt u nog paraplu’s te repareren of oude in te ruilen?” vroeg ze dan. “Ik heb ook nieuwe bij me.”

(Tekst gaat verder onder de foto’s)

Mevrouw Spierenburg-van ‘t Hoog met haar eenjarige drieling.

Gerrigje en Pietertje Smit met paard en wagen bij een bakker, 1915.

Een ander opvallend portret is dat van Aartje Wisseloo. Zonder de grote hond die de helft inneemt was het een doorsnee studiofoto geweest. Het dier geeft echter een vleugje mysterie aan de afbeelding. Waarom wilde de huishoudster van de burgemeester per se met de viervoeter op de foto? Dat is niet bekend; we kunnen er slechts naar gissen.

Studiofoto van Aartje Wisseloo.

Heel grappig is de foto van mevrouw Spierenburg-van ‘t Hoog, die haar drieling uitlaat aan een tuigje. Tegenwoordig zou ze heel vreemde blikken krijgen. Tijden veranderen. Dit beeld sprak mij bijzonder aan omdat ik sinds kort juist probeer onze kat te laten wennen aan het wandelen met een tuigje. Ik zal haar deze foto laten zien ter motivatie.

Dergelijke foto’s maken van deze expositie een boeiend tijdsdocument dat de bezoeker terugbrengt naar vervlogen jaren. Tijden waarin de rol van de vrouw langzaam maar zeker veranderde. Vanaf 1919 mochten vrouwen bijvoorbeeld stemmen. Stadsmuseum Woerden organiseerde de tentoonstelling in het kader van de viering van honderd jaarvrouwenkiesrecht. En brengt daarmee een mooie ode aan de vrouw.

Vrouwen voor de lens, van zeldzaam tot selfie, t/m 15 maart in Stadsmuseum Woerden

Waardering: @@@@@@@@@@

Share