Floris Arntzenius: bloemen, portretten en passie

Recensie

Een smetteloos witte lessenaar en dito stoel staan met hun rug schuin naar het raam in een van de expositiezalen. Elke zondag liggen op het tafeltje in Museum Gouda schetsboekjes en potloden klaar voor de bezoeker, die vervolgens naar hartenlust mag schetsen. Net zoals Floris Arntzenius dat vele jaren eerder deed.

Tekst: Evert-Jan Pol

Floris Arntzenius (1864-1925) droeg altijd een schetsboek bij zich. Zodat hij overal waar hij kwam het potlood ter hand kon nemen. Dat hij een begenadigd tekenaar was, blijkt wel uit de schetsen die Museum Gouda toont in een tentoonstelling over deze kunstenaar. Waaronder tekeningen van poes Moortje en portretten van zijn jonge dochters.

(Tekst gaat verder onder de foto’s)

Portret van dochter van Floris Arntzenius. Foto: Evert-Jan Pol.

Overzicht met lessenaar. Foto: Evert-Jan Pol

De schetsen horen bij het onbekendere werk van Arntzenius die vooral bekendheid verwierf met zijn sfeervolle Haagse straattaferelen. Met de presentatie Floris Arntzenius en zijn passies laat Museum Gouda zien dat de kunstenaar veel meer noten op zijn zang had.

In 1900 trouwde hij met schilderes Lide Doorman en met haar kreeg hij vier dochters. Die stuk voor stuk geliefde modellen waren, blijkt wel uit de nodige portretten in de tentoonstelling. Heel aandoenlijk is het schilderij Liesje schildert dat geheel terecht het campagnebeeld is. Dit werk komt uit de eigen collectie van het museum, maar de meeste andere getoonde werken zijn bruiklenen van Arntzenius’ kleinkinderen.

Floris Arntzenius, Liesje schildert, Museum Gouda.

Dit gegeven maakt de expositie extra speciaal: een groot deel van de schilderijen en tekeningen zal niet snel nog eens in het openbaar te zien zijn. De nazaten van de kunstenaar vinden de kunstwerken blijkbaar te mooi of te dierbaar om ze van de hand te doen. Niet verwonderlijk, want de meeste schilderijen en tekeningen zijn juweeltjes. Met name de portretten van zijn dochters zijn prachtig, duidelijk vol liefde gemaakt.

Tussen de portretten hangt één werk dat er niet lijkt te horen. Het is een portretje van een vogel, een distelvink om precies te zijn. Het diertje is geketend aan het voederbakje waarop hij staat. Menigeen kent de voorstelling van Carel Fabritius’ beroemde schilderij Het puttertje. Nee, het Mauritshuis heeft het niet uitgeleend; deze versie – ‘t Puttertje genoemd – is een zeer getrouwe kopie door Arntzenius.

Het kleine stuk is een leuke verrassing in deze tentoonstelling die verder gevuld is met origineel werk, in verschillende genres. Opvallend zijn aquarellen die in de familie bekend staan als de kus en de omhelzing. Ze tonen steeds een man en een vrouw, gepassioneerd ineengestrengeld.

Heel anders dan de stillevens, die Arntzenius op latere leeftijd schilderde. Hij koos voornamelijk bloemen als onderwerpen, daarbij duidelijk geïnspireerd door zijn eveneens schilderende echtgenote Lide. In de grotendeels thematisch ingedeelde expositie hangen ze bij elkaar in één ruimte.

(Tekst gaat verder onder de foto’s)

Bloemstilleven van Floris Arntzenius.

Floris Arntzenius – strand bij Scheveningen (ca. 1900), Museum Gouda.

In dezelfde zaal is er een prominente plek voor Strand bij Scheveningen, dat het museum vorig jaar wist aan te kopen. In deze tentoonstelling is het voor het eerst te zien. Rieten strandstoelen – zoals die in Arntzenius’ tijd gebruikelijk waren – staan klaar voor de bezoeker. Neem gerust plaats en bewonder de recente aanwinst.

Floris Arntzenius en zijn passies, t/m 18 juni in Museum Gouda

Waardering: @@@@@@@@@@

Share